Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình. Ảnh: Minh Đức - TTXVN

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, công trình phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc đã được triển khai thi công trong thời gian từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026 nhưng chưa hoàn thiện đầy đủ các thủ tục theo quy định của pháp luật.

Phạm vi áp dụng gồm các dự án thuộc danh mục được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 948/QĐ-TTg ngày 17/5/2025; các hạng mục thuộc dự án đối ứng thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC; các dự án có hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản phục vụ thi công các công trình thuộc danh mục này.

Về cơ chế, chính sách đặc thù, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Nghị quyết đề xuất các cơ chế nhằm xử lý những vướng mắc phát sinh do UBND tỉnh An Giang và nhà đầu tư đã triển khai thi công một số dự án, công trình trước khi hoàn tất đầy đủ các thủ tục pháp lý.

Theo đó, các công trình, dự án thuộc phạm vi điều chỉnh được tiếp tục thi công trong quá trình hoàn thiện thủ tục để bảo đảm tiến độ. Đối với các dự án đã thi công trước, kết quả thực hiện được ghi nhận khi hoàn thiện các thủ tục pháp lý theo quy định. Trường hợp các dự án còn phải tiếp tục hoàn thiện thủ tục, dự thảo Nghị quyết cho phép áp dụng trình tự, thủ tục đơn giản, rút gọn hoặc cơ chế đặc biệt nhưng vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy, an toàn lao động và bảo đảm lợi ích của Nhà nước.

Đối với các dự án đối ứng của hợp đồng BT đã thi công nhưng chưa hoàn thành thủ tục về đất đai, dự thảo Nghị quyết cho phép áp dụng một số cơ chế đặc thù như giao đất từng phần; giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư được xác định theo giá đất cụ thể tại thời điểm hồ sơ thiết kế cơ sở của dự án đối ứng được phê duyệt; thời gian tính giá trị quyền sử dụng đất là 70 năm kể từ thời điểm bàn giao mặt bằng.

Đối với khối lượng, giá trị công trình đã thi công trước khi hoàn thiện thủ tục đầu tư, dự thảo Nghị quyết cho phép ghi nhận trong hợp đồng xây dựng hoặc phụ lục hợp đồng làm cơ sở nghiệm thu, giải ngân, thanh toán và kiểm toán. Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành trước khi UBND tỉnh An Giang phê duyệt quyết toán.

Dự thảo Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm của Hội đồng nhân dân, UBND tỉnh An Giang trong việc tổ chức thực hiện; bảo đảm không để xảy ra trục lợi chính sách; bảo đảm chất lượng công trình, hoàn thành đúng tiến độ và vận hành an toàn, hiệu quả.

Chính phủ theo dõi, kiểm tra, thanh tra, đánh giá, kiểm soát rủi ro; các bộ, cơ quan ngang bộ hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, thanh tra theo thẩm quyền; Kiểm toán Nhà nước tổ chức thực hiện kiểm toán theo quy định của Nghị quyết.

Chủ đầu tư, nhà đầu tư và nhà thầu có trách nhiệm bảo đảm tính chính xác, đầy đủ, trung thực của hồ sơ, tài liệu; thực hiện dự án đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn, chất lượng, tiến độ và hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

Dự thảo Nghị quyết quy định thời hạn hiệu lực là 5 năm. Các dự án đã áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù được tiếp tục thực hiện đến khi hoàn thành. Đồng thời, Nghị quyết cũng quy định cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với người đứng đầu, người tham gia xây dựng, thẩm tra, thẩm định, tổ chức thực hiện và các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia thi công trước nếu không vụ lợi, không tham nhũng trong quá trình thực hiện công vụ.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra về một số dự án luật. Ảnh: Minh Đức - TTXVN

Báo cáo thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, làm rõ phạm vi, tiêu chí lựa chọn dự án và căn cứ xác định các mốc thời gian áp dụng để bảo đảm tính minh bạch, tránh mở rộng phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết.

Đối với việc xử lý vướng mắc trong khai thác, thu hồi khoáng sản, cơ quan thẩm tra nhấn mạnh yêu cầu bổ sung các điều kiện chặt chẽ về kiểm tra hiện trạng, xác nhận nguồn gốc và khối lượng khoáng sản đã sử dụng. Việc quản lý khối lượng khoáng sản dư thừa phải được quy định rõ ràng nhằm tránh tình trạng hợp thức hóa hoạt động khai thác trái phép và bảo đảm không làm thất thoát tài nguyên thiên nhiên.

Về quy trình đầu tư và chất lượng xây dựng, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế thay thế để kiểm soát an toàn công trình, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân giám sát khi xảy ra rủi ro phát sinh. Việc phân cấp cho Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang trong việc thẩm định, áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật hay thành lập hội đồng nghiệm thu cũng cần được rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm phù hợp với Luật Xây dựng và thẩm quyền quản lý của Chính phủ.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra lưu ý Chính phủ đánh giá kỹ tác động của các cơ chế đặc thù về quản lý, sử dụng quỹ đất lấn biển dùng để thanh toán hợp đồng BT, tránh thất thoát tài sản nhà nước. Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền đối với các nội dung lớn theo đúng chỉ đạo của Bộ Chính trị và Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Nguồn: NT, Cổng TTĐT Bộ Tài chính, đăng ngày 03/08/2026 14:05.
Xem nội dung gốc trên Cổng TTĐT Bộ Tài chính.