Nghị định 177/2026: Hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập mới nhất 2026

Nghị định 177/2026: Hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập mới nhất 2026 (Hình từ Internet)

Ngày 19/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 177/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Giám định tư pháp 2025.

Nghị định 177/2026: Hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập mới nhất 2026

Theo đó, hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập tại Việt Nam được Nhà nước thành lập trong các lĩnh vực có nhu cầu giám định lớn, thường xuyên để đáp ứng yêu cầu của hoạt động tố tụng; có chính sách ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi gắn với kiểm soát chặt chẽ về chất lượng giám định đối với tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc hoặc đơn vị, tổ chức, cá nhân khác khi tham gia hoạt động giám định tư pháp.

Và để quy định chi tiết nội dung này thì tại Điều 10 Nghị định 177/2026/NĐ-CP Chính phủ đã quy định chi tiết về hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập như sau:

(1) Tổ chức giám định tư pháp công lập về pháp y

Bao gồm:

- Viện Pháp y Quốc gia thuộc Bộ Y tế

+ Thực hiện giám định pháp y theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp 2025;

+ Xây dựng quy trình giám định, quy chuẩn chuyên môn hoặc đề xuất hướng dẫn chuyên môn trong hoạt động giám định pháp y trình Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành;

+ Xây dựng chương trình, tài liệu và hướng dẫn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ pháp y; tổ chức bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định pháp у;

+ Hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra nghiệp vụ pháp y đối với các tổ chức giám định pháp y trong toàn quốc theo quy định của pháp luật;

+ Nghiên cứu khoa học về pháp y; 

+ Thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế về pháp yу; 

+ Tổng kết, báo cáo Bộ Y tế, Bộ Tư pháp về tổ chức, hoạt động giám định pháp y trên toàn quốc theo định kỳ hằng năm, đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giám định pháp y;

+ Các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế 

- Trung tâm Pháp y tỉnh, thành phố

+ Thực hiện giám định pháp y theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp 2025; 

+ Nghiên cứu khoa học về pháp y; 

+ Báo cáo Sở Y tế, Sở Tư pháp về tổ chức, hoạt động giám định pháp y trên địa bàn tỉnh theo định kỳ hằng năm, đồng thời gửi báo cáo về Viện Pháp y Quốc gia;

+ Các nhiệm vụ khác theo quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố. 

- Viện Pháp y quân đội thuộc Bộ Quốc phòng

+ Thực hiện giám định pháp y theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp 2025;

+ Nghiên cứu khoa học về pháp y; 

+ Thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế về pháp y;

+ Tổng kết, báo cáo Bộ Quốc phòng về tổ chức, hoạt động giám định pháp trong quân đội theo định kỳ hằng năm; đồng thời gửi báo cáo về Viện Pháp y Quốc gia; 

+ Các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. 

- Trung tâm Giám định pháp y thuộc Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an

+ Thực hiện giám định pháp y theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp; 

+ Nghiên cứu khoa học về pháp y; 

+ Thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế về pháp y; 

+ Tổng kết, báo cáo Viện Khoa học hình sự thuộc Bộ Công an về tổ chức, hoạt động giám định pháp y trong công an nhân dân theo định kỳ hằng năm; đồng thời gửi báo cáo về Viện Pháp y Quốc gia;

+ Các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công an. 

(2) Tổ chức giám định tư pháp công lập về pháp y tâm thần

Bao gồm:

- Viện Pháp y tâm thần Trung ương thuộc Bộ Y tế

+ Thực hiện giám định pháp y tâm thần theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp; 

+ Xây dựng quy trình giám định, quy chuẩn chuyên môn hoặc đề xuất hướng dẫn chuyên môn trong hoạt động giám định pháp y tâm thần trình Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành; 

+ Xây dựng chương trình, tài liệu và hướng dẫn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ pháp y tâm thần; tổ chức bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định pháp y tâm thần; 

+ Hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra nghiệp vụ pháp y tâm thần đối với các tổ chức giám định pháp y tâm thần trong toàn quốc theo quy định của Bộ Y tế; 

+ Nghiên cứu khoa học về pháp y tâm thần; 

+ Thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế về pháp y tâm thần;

+ Tổng kết, báo cáo Bộ Y tế, Bộ Tư pháp về tổ chức, hoạt động giám định pháp y tâm thần trên toàn quốc theo định kỳ hằng năm; đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giám định pháp y tâm thần; 

+ Các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế. 

- Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực thuộc Bộ Y tế.

+ Thực hiện giám định pháp y tâm thần theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp 2025; 

+ Nghiên cứu khoa học về pháp y tâm thần; 

+ Báo cáo Bộ Y tế về tổ chức, hoạt động giám định pháp y tâm thần, đồng thời gửi báo cáo về Viện Pháp y tâm thần Trung ương theo định kỳ hằng năm; 

+ Các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế. 

(3) Tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự

Bao gồm:

- Viện Khoa học hình sự thuộc Bộ Công an;

+ Thực hiện giám định kỹ thuật hình sự và pháp y theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp; 

+ Xây dựng quy trình giám định, quy chuẩn chuyên môn hoặc đề xuất hướng dẫn chuyên môn trong hoạt động giám định kỹ thuật hình sự trình Bộ trưởng Bộ Công an ban hành; 

+ Xây dựng chương trình, tài liệu và hướng dẫn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ kỹ thuật hình sự; tổ chức bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định kỹ thuật hình sự; d) Hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra nghiệp vụ kỹ thuật hình sự đối với các tổ chức giám định kỹ thuật hình sự trong toàn quốc theo quy định của pháp luật; 

+ Nghiên cứu khoa học về kỹ thuật hình sự và pháp у; 

+ Thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế về kỹ thuật hình sự và pháp y; 

+ Tổng kết, báo cáo Bộ Công an, Bộ Tư pháp về tổ chức, hoạt động giám định kỹ thuật hình sự trên toàn quốc theo định kỳ hằng năm; tổng kết, báo cáo Bộ Công an về tổ chức, hoạt động pháp y trong ngành công an nhân dân theo định kỳ hằng năm, đồng thời gửi Viện Pháp y Quốc gia; đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giám định kỹ thuật hình sự và pháp y;

+ Các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công an. 

- Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Công an tỉnh, thành phố

+ Thực hiện giám định kỹ thuật hình sự theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp. Giám định viên pháp y ở Phòng Kỹ thuật hình sự được thực hiện giám định pháp y tử thi và giám định pháp y thương tích; 

+ Nghiên cứu khoa học về kỹ thuật hình sự; 

+ Báo cáo Công an tỉnh, Sở Tư pháp về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp; báo cáo Sở Ỵ tế về giám định pháp y tử thi và giám định pháp y thương tích theo định kỳ hằng năm; đồng thời, gửi báo cáo về Viện Khoa học hình sự; 

+ Các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công an. 

- Phòng Giám định kỹ thuật hình sự thuộc Bộ Quốc phòng

+ Thực hiện giám định kỹ thuật hình sự theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp; 

+ Nghiên cứu khoa học về kỹ thuật hình sự;

+ Tổng kết, báo cáo Bộ Quốc phòng về tổ chức, hoạt động kỹ thuật hình sự theo định kỳ hằng năm, đồng thời gửi báo cáo về Viện Khoa học hình sự; 

+ Các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. 

- Phòng Giám định kỹ thuật hình sự thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Nguyên tắc giám định ngoài tố tụng tư pháp của hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập

Theo quy định tại khoản 2 Điều 19 Nghị định 177/2026/NĐ-CP thì nguyên tắc giám định ngoài tố tụng tư pháp của hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập bao gồm:

- Không gây ảnh hưởng đến nhiệm vụ giám định tư pháp theo quy định của Luật Giám định tư pháp;

- Tuân thủ phương pháp khoa học, kỹ thuật, nghiệp vụ, quy trình giám định, quy chuẩn chuyên môn trong hoạt động giám định tư pháp; 

- Tuân thủ nguyên tắc quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều 4 Luật Giám định tư pháp 2025. 

Trên đây là bài viết có nội dung về “Nghị định 177/2026: Hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập mới nhất 2026”

Xem thêm tại Nghị định 177/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Giám định tư pháp có hiệu lực từ 01/5/2026.