Đã có Thông tư 85/2026/TT-BCA về khen thưởng và xử lý phạm nhân từ 01/7/2026

Đã có Thông tư 85/2026/TT-BCA về khen thưởng và xử lý phạm nhân từ 01/7/2026 (Hình từ văn bản)

Ngày 08/6/2026, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Thông tư 85/2026/TT-BCA quy định về khen thưởng phạm nhân, tổ, đội phạm nhân và xử lý phạm nhân vi phạm.

Đã có Thông tư 85/2026/TT-BCA về khen thưởng và xử lý phạm nhân từ 01/7/2026

Theo đó, Thông tư 85/2026/TT-BCA quy định nguyên tắc, điều kiện, tiêu chuẩn, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hồ sơ khen thưởng đối với phạm nhân, tổ, đội phạm nhân; trình tự, thủ tục, hồ sơ xử lý phạm nhân vi phạm; công nhận phạm nhân vi phạm đã cải tạo tiến bộ; việc quản lý, lưu trữ hồ sơ, cập nhật dữ liệu về khen thưởng, xử lý phạm nhân vi phạm tại cơ sở giam giữ phạm nhân do Công an nhân dân quản lý với một số nội dung như sau:

(1) Nguyên tắc khen thưởng đối với phạm nhân, tổ, đội phạm nhân và xử lý phạm nhân vi phạm

- Việc khen thưởng phạm nhân, tổ, đội phạm nhân và xử lý phạm nhân vi phạm phải bảo đảm khách quan, công bằng, công khai, kịp thời, đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục, hồ sơ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 2025, Nghị định 170/2026/NĐ-CP và Thông tư 85/2026/TT-BCA.

- Việc khen thưởng phạm nhân, tổ, đội phạm nhân phải căn cứ vào kết quả chấp hành án phạt tù, tính chất, mức độ thành tích trong học tập, lao động hoặc lập công; bảo đảm tương xứng với thành tích, có tác dụng giáo dục, động viên phạm nhân cải tạo tiến bộ.

- Một thành tích chỉ được xem xét khen thưởng một lần bằng một hình thức khen thưởng phù hợp; trường hợp phạm nhân, tổ, đội phạm nhân có nhiều thành tích trong cùng một phong trào thì xem xét khen thưởng chung trên cơ sở thành tích tiêu biểu nhất.

- Việc xử lý phạm nhân vi phạm phải căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, nguyên nhân, động cơ, mục đích, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và yêu cầu giáo dục cải tạo phạm nhân. Trường hợp chưa đến mức xử lý kỷ luật thì xem xét áp dụng hình thức xử lý khác theo quy định tại khoản 3 Điều 30 Nghị định 170/2026/NĐ-CP.

- Nghiêm cấm lợi dụng việc khen thưởng phạm nhân, tổ, đội phạm nhân và xử lý phạm nhân vi phạm để vụ lợi, trù dập, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của phạm nhân hoặc làm sai lệch kết quả quản lý, giáo dục phạm nhân.

(2) Lập, đăng ký, quản lý, lưu trữ hồ sơ

Việc lập, đăng ký, quản lý, lưu trữ hồ sơ chuyên đề nghiệp vụ khen thưởng phạm nhân, tổ, đội phạm nhân, xử lý phạm nhân vi phạm, công nhận phạm nhân vi phạm đã cải tạo tiến bộ được thực hiện theo quy định về công tác hồ sơ nghiệp vụ Công an nhân dân.

(3) Quản lý, cập nhật dữ liệu khen thưởng phạm nhân, tổ đội phạm nhân và xử lý phạm nhân vi phạm

- Trại giam, trại tạm giam có trách nhiệm cập nhật, quản lý, khai thác và bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, kịp thời đối với dữ liệu về khen thưởng phạm nhân, tổ, đội phạm nhân và xử lý phạm nhân vi phạm trên hệ thống phần mềm quản lý và cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự theo phân cấp quản lý, bảo đảm an ninh dữ liệu và chỉ khai thác, sử dụng đúng mục đích công tác theo quy định.

- Dữ liệu về khen thưởng, xử lý phạm nhân vi phạm là một thành phần của hồ sơ quản lý, giáo dục, đánh giá quá trình chấp hành án của phạm nhân; được sử dụng phục vụ công tác theo dõi, nhận xét, đánh giá, xếp loại chấp hành án phạt tù, xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện, đặc xá và các chế độ khác theo quy định của pháp luật.

Nghị định 170/2026: Nguyên tắc xử lý phạm nhân vi phạm từ 01/7/2026

Theo quy định tại Điều 30 Nghị định 170/2026/NĐ-CP thì nguyên tắc xử lý phạm nhân vi phạm bao gồm:

- Phạm nhân vi phạm đều phải xem xét, xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật. Mỗi hành vi vi phạm tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ thì bị xử lý một lần bằng một hình thức kỷ luật hoặc hình thức xử lý khác quy định tại khoản 3 Điều 30 Nghị định 170/2026/NĐ-CP. Trong cùng một vụ việc có nhiều phạm nhân vi phạm, thì mỗi phạm nhân đều phải xem xét xử lý. Trong cùng một vụ việc, nếu một phạm nhân có nhiều hành vi vi phạm, thì chỉ áp dụng một hình thức xử lý chung đối với các hành vi vi phạm có liên quan chặt chẽ, xảy ra trong cùng thời điểm, cùng mục đích, không tách riêng từng hành vi vi phạm để xử lý với các hình thức kỷ luật khác nhau.

- Khi xử lý phạm nhân vi phạm phải xem xét, đánh giá làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, động cơ, mục đích, nguyên nhân vi phạm; các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng; mức độ ăn năn hối cải, thành khẩn khai báo, quyết tâm sửa chữa vi phạm, khắc phục hậu quả để xem xét, áp dụng hình thức xử lý phù hợp. Trường hợp phát hiện xử lý phạm nhân vi phạm không đúng quy định phải hủy bỏ hoặc thay đổi hình thức xử lý đó cho phù hợp với tính chất, mức độ, hành vi vi phạm. Việc hủy bỏ hoặc thay đổi hình thức xử lý phải có căn cứ bằng văn bản và được lưu hồ sơ.

- Trường hợp phạm nhân có tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng được quy định tại Điều 31 và Điều 32 Nghị định 170/2026/NĐ-CP thì Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam có thể xem xét hạ hoặc tăng hình thức kỷ luật hoặc không xử lý kỷ luật; trường hợp không xử lý kỷ luật phải hạ mức xếp loại thi đua chấp hành án phạt tù tháng đó hoặc tổ chức giáo dục, nhắc nhở phạm nhân, yêu cầu phạm nhân viết cam kết và lưu hồ sơ phạm nhân.

Phạm nhân vi phạm 02 lần do lỗi cố ý trong 12 tháng mà có nhiều tình tiết giảm nhẹ thì vẫn bị xử lý kỷ luật bằng một trong các hình thức quy định tại khoản 1 Điều 41 Luật Thi hành án hình sự 2025.

- Phạm nhân đang thi hành quyết định kỷ luật nếu có quyết định điều chuyển đến cơ sở giam giữ phạm nhân khác thì tiếp tục thi hành quyết định kỷ luật, việc chuyển giao quyết định kỷ luật phải kèm hồ sơ đầy đủ và biên bản bàn giao. Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam quyết định kỷ luật hoặc thay đổi, hủy bỏ quyết định kỷ luật phạm nhân bằng văn bản và lưu hồ sơ phạm nhân.

- Thời hạn xử lý kỷ luật là 01 năm, tính từ thời điểm xảy ra hành vi vi phạm.

Xem thêm tại Thông tư 85/2026/TT-BCA về khen thưởng và xử lý phạm nhân có hiệu lực từ 01/7/2026.