Khi nào thành lập Ban đơn giá xây dựng công trình?

Ngày 15/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 206/2026/NĐ-CP hướng dẫn quản lý chi phí đầu tư xây dựng, theo đó quy định về quyền thành lập Ban đơn giá của người quyết định đầu tư trong trường hợp cần thiết.

Khi nào thành lập Ban đơn giá xây dựng công trình?

Theo khoản 5 Điều 24 Nghị định 206/2026/NĐ-CP quy định: Đối với các dự án đầu tư công là dự án quan trọng quốc gia có công trình quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, sử dụng công nghệ mới chưa phổ biến ở Việt Nam, trường hợp cần thiết người quyết định đầu tư được quyết định thành lập Ban đơn giá xây dựng công trình để xác định giá vật liệu, cấu kiện, bộ phận công trình có yêu cầu thiết kế, tiêu chuẩn, chỉ dẫn kỹ thuật đặc thù, chuyên biệt; giá thiết bị công nghệ của dự án thuộc lĩnh vực công nghệ mới hoặc gắn với dây chuyền công nghệ đồng bộ hoặc có yêu cầu chuyển giao công nghệ, mà chưa có thông tin về giá từ các nguồn thông tin trên Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, công bố giá của địa phương, dữ liệu chi phí công trình tương tự.

Về thành phần, Ban đơn giá bao gồm:

(1) Đối với các dự án do người đứng đầu Bộ, cơ quan trung ương quyết định đầu tư: Ban đơn giá gồm đại diện các Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành, các Bộ, ngành, địa phương có liên quan, chủ đầu tư, tổ chức tư vấn, các chuyên gia. 

(2) Đối với các dự án do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định đầu tư, Ban đơn giá gồm đại diện các sở, ban ngành, các cơ quan có liên quan, chủ đầu tư, tổ chức tư vấn, các chuyên gia. 

Người quyết định đầu tư có quyền và trách nhiệm gì?

Căn cứ theo Điều 39 Luật Xây dựng 2025, người quyết định đầu tư có quyền và trách nhiệm như sau:

(1) Về quyền của người quyết định đầu tư:

- Phê duyệt hoặc phân cấp, ủy quyền phê duyệt dự án, quyết định hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định việc xác định loại thiết kế xây dựng trong Báo cáo nghiên cứu khả thi, quyết toán vốn đầu tư xây dựng. Việc phân cấp, ủy quyền thực hiện theo quy định của pháp luật về tổ chức chính phủ, pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương, pháp luật về đầu tư công, pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư và các quy định khác của pháp luật có liên quan;

- Không phê duyệt dự án khi không đáp ứng mục tiêu đầu tư và hiệu quả dự án;

- Tạm ngừng, hủy bỏ thực hiện dự án đầu tư xây dựng đã được phê duyệt hoặc đang triển khai thực hiện khi thấy cần thiết phù hợp với quy định của pháp luật;

- Thay đổi, điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng khi thấy cần thiết phù hợp với quy định tại Điều 28 của Luật này;

- Quyền khác theo quy định của pháp luật.

(2) Về trách nhiệm của người quyết định đầu tư:

- Tổ chức thẩm định dự án và quyết định đầu tư xây dựng;

- Bảo đảm nguồn vốn để thực hiện dự án đầu tư xây dựng;

- Kiểm tra việc thực hiện dự án đầu tư xây dựng của chủ đầu tư;

- Chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình; trong thẩm quyền chịu trách nhiệm toàn diện đối với các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai, hoàn thành và quyết toán vốn đầu tư xây dựng, đưa dự án vào khai thác, sử dụng.

Những hành vi nào bị nghiêm cấm trong lĩnh vực xây dựng?

Căn cứ theo Điều 15 Luật Xây dựng 2025, những hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực xây dựng theo quy định hiện nay bao gồm:

(1) Xây dựng công trình nằm trong khu vực cấm xây dựng theo quy định của Luật này hoặc quy định khác của pháp luật có liên quan.

(2) Xây dựng công trình không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn được lựa chọn áp dụng.

(3) Khởi công xây dựng công trình khi chưa đủ điều kiện khởi công theo quy định của Luật này.

(4) Sản xuất, sử dụng vật liệu xây dựng có chất lượng không bảo đảm gây nguy hại cho sức khỏe của cộng đồng, môi trường.

(5) Vi phạm quy định về an toàn lao động, tài sản, phòng cháy và chữa cháy, an ninh, trật tự và bảo vệ môi trường trong xây dựng.

(6) Sử dụng công trình không đúng với mục đích, công năng của công trình trừ trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép; xây dựng cơi nới, lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian đang được quản lý, sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác và của khu vực công cộng, khu vực sử dụng chung.

(7) Đưa, nhận hối lộ trong hoạt động xây dựng; lợi dụng cá nhân, pháp nhân khác để tham gia hoạt động xây dựng; dàn xếp, thông đồng làm sai lệch kết quả lập dự án, khảo sát, thiết kế, giám sát thi công xây dựng công trình.

(8) Lạm dụng chức vụ, quyền hạn dẫn đến vi phạm pháp luật về xây dựng; bao che, chậm xử lý hành vi vi phạm pháp luật về xây dựng.

(9) Gây cản trở đối với hoạt động xây dựng đúng pháp luật.

(10) Tự ý thay đổi thiết kế xây dựng đã được thẩm định, phê duyệt làm ảnh hưởng đến an toàn xây dựng, môi trường, phòng cháy và chữa cháy.

Yến Phương