
Đề xuất mới về quy trình thực hiện tiêm thuốc độc trong thi hành án tử hình (Hình từ internet)
Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc (sau đây gọi là dự thảo Nghị định), dự kiến thay thế Nghị định 43/2020/NĐ-CP.
Cụ thể, dự thảo Nghị định điều chỉnh quy định về quy trình thực hiện tiêm thuốc; thuốc tiêm, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện sử dụng cho thi hành án tử hình; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thi hành án tử hình; điều kiện bảo đảm cho thi hành án tử hình và chế độ, chính sách đối với người tham gia thi hành án tử hình.
Về quy trình tiêm thuốc trong thi hành án trong thi hành án tử hình, dự thảo Nghị định đề xuất như sau:
* Chuẩn bị các điều kiện trước khi tiêm thuốc
- Thi hành án tử hình phải thực hiện đúng theo quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều 77 Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và quy định của dự thảo Nghị định này.
- Thuốc sử dụng cho thi hành án tử hình phải được Hội đồng thi hành án tử hình kiểm tra, mở niêm phong và lập biên bản theo quy định.
- Người bị thi hành án tử hình được cố định vào giường với tư thế nằm ngửa, bảo đảm không làm cản trở sự lưu thông máu.
* Tiến hành tiêm thuốc
Cán bộ trực tiếp thi hành án tử hình chịu trách nhiệm thực hiện các bước sau:
(1) Tiếp nhận 03 liều thuốc từ Hội đồng thi hành án tử hình (trong đó có 02 liều dự phòng);
(2) Xác định tĩnh mạch để thực hiện tiêm; trường hợp không xác định được tĩnh mạch thì báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để yêu cầu bác sĩ hỗ trợ xác định tĩnh mạch;
(3) Đưa kim tiêm đã nối sẵn với ống truyền thuốc vào tĩnh mạch đã được xác định theo quy trình:
Bước 1: Tiêm thuốc làm mất tri giác.
Sau khi tiêm thuốc xong, cán bộ chuyên môn thực hiện thi hành án tử hình phải tiến hành kiểm tra (bác sĩ pháp y), nếu người bị thi hành án tử hình chưa mất tri giác thì tiếp tục tiêm thuốc cho đến khi họ mất tri giác.
Bước 2: Tiêm thuốc làm liệt hệ vận động.
Bước 3: Tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim.
(4) Kiểm tra hoạt động tim của người bị thi hành án tử hình qua máy đo nhịp đập của tim. Trường hợp sau mười phút tiêm xong liều thứ nhất mà người bị thi hành án tử hình chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh sử dụng thuốc dự phòng;
Mỗi lần tiêm thuốc sau mười phút mà người bị thi hành án tử hình chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh tiếp tục sử dụng liều thuốc dự phòng tiêm lần thứ hai, thứ ba;
Trường hợp tiêm hết liều thuốc thứ ba sau mười phút mà người bị thi hành án chưa chết thì Đội trưởng Đội Thi hành án phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình ra quyết định tạm dừng thi hành án.
(5) Việc thực hiện các bước tiêm theo quy định tại (2), (3) và (4) có thể được tiến hành theo phương pháp tự động hoặc trực tiếp.
* Kết thúc tiêm thuốc
- Theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình, bác sĩ pháp y tiến hành kiểm tra, xác định tình trạng của người bị thi hành án tử hình và báo cáo kết quả cho Hội đồng thi hành án tử hình.
- Sau khi bác sĩ pháp y kết luận người bị thi hành án tử hình đã chết, theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình, cán bộ thi hành án tử hình rút kim tiêm, đường ống dẫn ra khỏi người bị thi hành án tử hình.
- Hội đồng thi hành án tử hình lập biên bản theo quy định về việc người bị thi hành án tử hình đã chết.
- Việc giải quyết các thủ tục sau khi người bị thi hành án tử hình đã chết thực hiện theo quy định tại các điểm e, g và h khoản 4 Điều 77 và Điều 78 Luật Thi hành án hình sự năm 2025.
Điểm thay đổi của dự thảo Nghị định so với quy định hiện hành tại Nghị định 43/2020/NĐ-CP là nếu sau 10 phút kể từ khi tiêm liều thứ nhất mà người bị thi hành án chưa tử vong, cán bộ kiểm tra phải báo cáo để Chủ tịch Hội đồng ra lệnh sử dụng thuốc dự phòng. Quy trình này có thể lặp lại với các liều tiếp theo.
Trường hợp đã sử dụng hết liều thứ ba mà sau 10 phút người bị thi hành án vẫn chưa tử vong, Đội trưởng Đội thi hành án phải báo cáo để Chủ tịch Hội đồng quyết định tạm dừng thi hành án.
Dự thảo cũng quy định cụ thể về loại thuốc và điều kiện bảo đảm thi hành án tử hình. Theo đó, thuốc sử dụng gồm ba loại: thuốc làm mất tri giác, thuốc làm liệt hệ vận động và thuốc làm ngừng hoạt động của tim. Mỗi trường hợp thi hành án sử dụng một liều gồm đủ ba loại thuốc, dành riêng cho một người.
Nguồn thuốc do Bộ Y tế cấp theo đề nghị của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng. Việc quản lý thuốc phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện bảo quản theo hướng dẫn của đơn vị cung cấp; quá trình bàn giao phải lập biên bản, niêm phong và quản lý chặt chẽ theo quy định pháp luật.
Xem nội dung chi tiết tại Dự thảo Nghị định thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc.