Công văn 1902/CT-CĐS ngăn chặn gian lận thuế bằng 2 sổ kế toán

Công văn 1902/CT-CĐS ngăn chặn gian lận thuế bằng 2 sổ kế toán (Hình từ văn bản)

Công văn 1902/CT-CĐS ngăn chặn gian lận thuế bằng 2 sổ kế toán

Ngày 31/3/2026, Cục Thuế ban hành Công văn 1902/CT-CĐS về việc phối hợp ngăn chặn hành vi gian lận thuế sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính.

Công văn 1902/CT-CĐS

Theo đó, Cục Thuế xin chân thành cảm ơn sự phối hợp và đồng hành của các Tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử, Tổ chức cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng về giao dịch điện từ trong lĩnh vực thuế (sau đây gọi chung là các Tổ chức) trong quá trình triển khai các phần mềm ứng dụng (quản lý bán hàng, kế toán thuế, hóa đơn điện từ, chữ ký số, bảo hiểm xã hội, kê khai thuế....), đặc biệt là việc triển khai hóa đơn điện tử theo quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Thông tư 32/2025/TT-BTC, bao gồm giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tỉnh tiền đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Việc triển khai đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực và kết quả quan trọng, góp phần giảm chi phí tuân thủ của người nộp thuế, mang lại tiện ích cho người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả quản lý thuế và thu ngân sách nhà nước.

Qua công tác quản lý của cơ quan thuế và thông tin từ các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan thuế nhận thấy vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực hiện hành vi gian lận thuế thông qua việc sử dụng phần mềm để vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm. Trong đó, một hệ thống số được sử dụng để báo cáo với cơ quan thuế và hệ thống số còn lại được vận hành nội bộ để ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế với mục tiêu giảm nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế theo quy định tại Điều 17, Điều 143 Luật Quản lý thuế 2019, Điều 13 Luật Kế toán 2015 và Điều 221 Bộ luật Hình sự 2015, cụ thể:

Khoản 10 Điều 13 Luật Kế toán 2015 quy định hành vi bị nghiêm cấm:

"Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bổ các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán".

Điều 17 Luật Quản lý thuế 2019 quy định về trách nhiệm của người nộp thuế:

"...

1. Thực hiện đăng ký thuế, sử dụng mã số thuế theo quy định của pháp luật.

2. Khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn: chịu trách nhiệm trước pháp luật về tỉnh chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế."

Điều 143 Luật Quản lý thuế 2019 quy định về hành vi trốn thuế bao gồm:

"2. Không ghi chép trong số kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp"

- Điều 221 Bộ luật Hình sự 2015 (và các văn bản sửa đổi bổ sung) về Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng

 “đ) Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán"

Theo các quy định nêu trên, tất cả nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh phải được ghi chép đầy đủ, chính xác và kịp thời trên một hệ thống số kế toán tài chính duy nhất. Việc sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu, che giấu quy mô hoạt động sản xuất, kinh doanh không chỉ làm thất thu ngân sách nhà nước mà còn tạo ra sự bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh, ảnh hưởng tiêu cực đến kỷ cương pháp luật và niềm tin xã hội đối với việc chấp hành pháp luật thuế.

Căn cứ quy định về quyền hạn của cơ quan thuế tại khoản 2 Điều 19 Luật Quản lý thuế 2019: "Yêu cầu tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế và phối hợp với cơ quan quản lý thuế để thực hiện pháp luật về thuế”; nhằm tăng cường phòng ngừa, kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi gian lận thuế thông qua việc sử dụng phần mềm kế toán, phần mềm quản lý bán hàng và các giải pháp công nghệ có liên quan, Cục Thuế tỉnh đề nghị các Tổ chức phối hợp triển khai các biện pháp ngăn chặn hành vi gian lận thuế, cụ thể như sau:

- Không phát triển, tích hợp hoặc hỗ trợ triển khai các hệ thống phần mềm có khả năng vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một ký kế toán năm.

- Chủ động tích hợp các cơ chế cảnh báo, ghi nhận lịch sử thay đổi dữ liệu và tự động phát hiện dấu hiệu bất thường trong hệ thống phần mềm kế toán, thông báo kịp thời cho khách hàng để phòng ngừa từ sớm nguy cơ bị lợi dụng vào các mục đích gian lận thuế.

- Thực hiện kết nối phần mềm quản lý bán hàng, phần mềm kế toán và giải pháp hóa đơn điện tử của các nhà cung cấp để truyền tự động, đầy đủ dữ liệu hóa đơn điện từ của NNT đến cơ quan thuế theo từng giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ thực tế đảm bảo đúng quy định của pháp luật về sử dụng hóa đơn điện tử.

Phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế trong việc cung cấp thông tin về khách hàng vận hành song song hai hệ thống phần mềm số kế toán tài chính (Thông tin cung cấp gồm Tên người nộp thuế, mã số thuế, địa chỉ trụ sở địa điểm kinh doanh). Mọi thông tin xin gửi về Cục Thuế (qua Ban Công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa), đồng thời gửi bản mềm qua thư điện tử về ông Đỗ Mạnh Dũng - Chuyên viên chính - địa chỉ: dmdung@gdt.gov.vn.

- Lập danh sách toàn bộ khách hàng đã sử dụng phần mềm sổ kế toán tài chính do Tổ chức cung cấp đến hết ngày 31/3/2026 theo mẫu tại phụ lục đính kèm và gửi về Cục Thuế trước ngày 08/4/2026. Đồng thời, định kỳ trước ngày mồng 5 của tháng tiếp theo, các Tổ chức gửi thông tin cập nhật các trường hợp thay đổi về danh sách khách hàng sử dụng về Cục Thuế. Địa chỉ thư điện tử tiếp nhận thông tin của Tổ chức: baocao.pmkt@gdt.gov.vn.

Xem chi tiết tại Công văn 1902/CT-CĐS ngày 31/3/2026.