Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị tại TPHCM (Kế hoạch 150/KH-UBND)

Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị tại TPHCM (Kế hoạch 150/KH-UBND) (Hình từ văn bản)

Ngày 20/4/2026, UBND TPHCM ban hành Kế hoạch 150/KH-UBND về xây dựng Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Kế hoạch 150/KH-UBND

Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị tại TPHCM (Kế hoạch 150/KH-UBND) 

UBND TPHCM ban hành Kế hoạch xây dựng Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh với một số nội dung như sau:

(1) Công tác triển khai rà soát các điều kiện, tiêu chuẩn thành lập đơn vị hành chính đô thị

- Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và Ủy ban nhân dân các xã tổ chức rà soát, đánh giá các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí về thành lập phường theo quy định tại Điều 8 Luật Tổ chức chính quyền địa phương và tiêu chuẩn của phường theo quy định tại Điều 5 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

- Các sở, ngành Thành phố có liên quan chịu trách nhiệm hướng dẫn Ủy ban nhân dân các xã chi tiết, cụ thể việc thu thập, tính toán số liệu của Đề án hoặc cung cấp số liệu của từng tiêu chuẩn, tiêu chí (trường hợp số liệu do sở, ngành quản lý theo chức năng, nhiệm vụ) để làm cơ sở tính toán số liệu.

- Ủy ban nhân dân xã có trách nhiệm chỉ đạo cơ quan chuyên môn rà soát, đánh giá các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí; tổ chức thu thập, tính toán số liệu và lập hồ sơ thành lập đơn vị hành chính đô thị trình Ủy ban nhân dân Thành phố theo quy định.

(2) Công tác thành lập đơn vị hành chính đô thị

* Về điều kiện thành lập

Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 8 Luật Tổ chức chính quyền địa phương, việc thành lập, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính phải bảo đảm các điều kiện sau đây:

- Phù hợp quy hoạch có liên quan đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

- Bảo đảm lợi ích chung của quốc gia, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của chính quyền địa phương các cấp; phát huy tiềm năng, lợi thế nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và của từng địa phương.

- Bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

- Bảo đảm đoàn kết, bình đẳng các dân tộc, phù hợp với các yếu tố truyền thống lịch sử, văn hóa của địa phương; tạo thuận lợi cho Nhân dân.

- Phải căn cứ vào tiêu chuẩn của đơn vị hành chính theo quy định tại Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

* Về tiêu chuẩn thành lập

Căn cứ quy định tại Điều 5 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, tiêu chuẩn của phường phải đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể như sau:

- Quy mô dân số từ 21.000 người trở lên.

- Diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên.

- Vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng trong tỉnh, thành phố, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố hoặc tiểu vùng trong tỉnh, thành phố.

- Tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính từ 50% trở lên.

- Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt các chỉ tiêu sau:

+ Tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách trên địa bàn đạt từ 100% trở lên.

+ Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên.

+ Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên.

+ Thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của Thành phố trong 03 năm gần nhất.

+ Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của Thành phố trong 03 năm gần nhất.

* Trình tự, thủ tục và Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị

- Trình tự, thủ tục

Tại khoản 1 Điều 10 Luật Tổ chức chính quyền địa phương có quy định: “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức xây dựng đề án thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính cấp xã trình Chính phủ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội”. Do đó, đối với các đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị là đề án của Ủy ban nhân dân Thành phố và do Ủy ban nhân dân Thành phố giao các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức xây dựng theo thẩm quyền.

Căn cứ quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, Công văn 2705/BNV-CQĐP ngày 25/03/2026 của Bộ Nội vụ; trình tự, thủ tục lập Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị cụ thể như sau:

+ Bước 1: Ủy ban nhân dân xã tổ chức đánh giá hiện trạng của xã theo các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí của đơn vị hành chính đô thị tương ứng theo quy định; báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy xã thông qua và trình Ủy ban nhân dân Thành phố (qua Sở Nội vụ) thẩm định. Thời gian hoàn thành trước ngày 23/4/2026. 

Đồng thời, Ủy ban nhân dân xã tiến hành ngay việc xây dựng Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị; phối hợp với các sở, ngành liên quan hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt để hoàn chỉnh Đề án. Ngay sau khi có chủ trương của Ban Thường vụ Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố, thì Ủy ban nhân dân xã gửi Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố (qua Sở Nội vụ) thẩm định.

+ Bước 2: Trên cơ sở hồ sơ của Ủy ban nhân dân xã, Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành có liên quan thẩm định, tổng hợp báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố; trình thông qua Đảng ủy Ủy ban nhân dân Thành phố trước ngày 08/5/2026; trình Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy xem xét, thông qua chủ trương thành lập đơn vị hành chính đô thị.

+ Bước 3: Căn cứ chủ trương của Ban Thường vụ Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố chỉ đạo Ủy ban nhân dân xã gửi Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị hoàn thiện theo quy định, báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố (qua Sở Nội vụ) xem xét, cho chủ trương tổ chức lấy ý kiến toàn thể cử tri trên địa bàn xã theo quy định. Thời gian hoàn thành trước ngày 13/5/2026.

+ Bước 4: Sau khi tổ chức lấy ý kiến cử tri, Ủy ban nhân dân xã tổ chức thông qua Hội đồng nhân dân xã, ban hành nghị quyết và tổng hợp hồ sơ, đề án trình Ủy ban nhân dân Thành phố (qua Sở Nội vụ) theo quy định. Thời gian hoàn thành trước ngày 20/5/2026.

+ Bước 5: Trên cơ sở hồ sơ, Đề án của Ủy ban nhân dân xã, Sở Nội vụ thẩm định, tổng hợp báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố; trình thông qua Đảng ủy Ủy ban nhân dân Thành phố; trình Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy xem xét, thông qua. Thời gian hoàn thành trước ngày 30/5/2026.

+ Bước 6: Ủy ban nhân dân Thành phố trình Hội đồng nhân dân Thành phố tán thành chủ trương thành lập đơn vị hành chính đô thị; tổng hợp hồ sơ, Đề án trình Chính phủ, Bộ Nội vụ theo quy định. Thời gian hoàn thành trước ngày 15/6/2026.

+ Bước 7: Trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ, đề án của Ủy ban nhân dân Thành phố, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức có  liên quan tổ chức thẩm định theo quy định. Căn cứ vào yêu cầu thực tiễn, Bộ Nội vụ xem xét, quyết định việc tổ chức khảo sát phục vụ thẩm định đề án. Trên cơ sở ý kiến thẩm định, Ủy ban nhân dân Thành phố lập Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của Bộ Nội vụ và các cơ quan Trung ương.

+ Bước 8: Bộ Nội vụ trình Chính phủ Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị; tổ chức lấy ý kiến thành viên Chính phủ, ban hành Nghị quyết thông qua và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

+ Bước 9: Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thẩm tra trước khi trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

- Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị

Căn cứ quy định tại Điều 8 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị gồm 05 phần và phụ lục như sau:

+ Phần thứ nhất: căn cứ pháp lý và sự cần thiết;

+ Phần thứ hai: lịch sử hình thành và hiện trạng phát triển của đơn vị hành chính dự kiến thành lập đơn vị hành chính đô thị;

+ Phần thứ ba: phương án thành lập đơn vị hành chính đô thị;

+ Phần thứ tư: đánh giá tác động và định hướng phát triển của đơn vị hành chính đô thị;

+ Phần thứ năm: kết luận và kiến nghị;

+ Phụ lục kèm theo đề án gồm: biểu tổng hợp các tiêu chuẩn của đơn vị hành chính; các biểu, bảng số liệu được cấp có thẩm quyền xác nhận làm cơ sở xác định các tiêu chuẩn của đơn vị hành chính; 01 bản đồ hiện trạng địa giới của đơn vị hành chính dự kiến thành lập đơn vị hành chính đô thị và 01 bản đồ phương án thành lập đơn vị hành chính đô thị; 01 phim tài liệu (từ 15 đến 20 phút) về vị trí, hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội và hạ tầng của khu vực đề nghị thành lập đơn vị hành chính đô thị; các văn bản của cơ quan có thẩm quyền quyết định hoặc xác nhận về yếu tố đặc thù của đơn vị hành chính (nếu có).

(Trường hợp đổi tên đơn vị hành chính được thực hiện đồng thời với việc thành lập đơn vị hành chính đô thị thì được tích hợp vào đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị.)

- Về số liệu

Số liệu đánh giá các tiêu chuẩn của đơn vị hành chính là số liệu tính đến ngày 31/12 của năm trước liền kề với năm gửi hồ sơ đề án đến cơ quan thẩm định; do cơ quan lập đề án cung cấp, xác nhận và chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu. Trong đó:

+ Diện tích tự nhiên: do Sở Nội vụ cung cấp, bảo đảm thống nhất với số liệu về diện tích tự nhiên của các đơn vị hành chính do Chính phủ công bố.

+ Quy mô dân số: bao gồm dân số thường trú và dân số tạm trú do cơ quan Công an có thẩm quyền cung cấp, xác nhận.

Xem thêm tại Kế hoạch 150/KH-UBND về xây dựng Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh ban hành ngày 20/4/2026.