Samoa là quốc gia nào? Samoa có phải là quốc gia độc lập hay không?

Samoa là quốc gia nào? Samoa có phải là quốc gia độc lập hay không? (Hình ảnh từ Internet)

Samoa là quốc gia nào? Samoa có phải là quốc gia độc lập hay không?

Quần đảo Samoa được chia thành hai phần: 

(1) Nhà nước Độc lập Samoa (thường gọi là Samoa): Là một quốc gia độc lập có chủ quyền riêng, thủ đô là Apia.

(2) Samoa thuộc Mỹ (American Samoa): Là một vùng lãnh thổ chưa sáp nhập của Hoa Kỳ, trung tâm hành chính đặt tại Pago Pago

Theo Thông tin của chính phủ Úc thì Samoa thuộc Mỹ nằm ở vị trí gần như giữa New Zealand và Hawaii, bao gồm năm hòn đảo và hai đảo san hô vòng. Thủ đô Pago Pago nằm trên đảo chính Tutuila. Dân số của Samoa thuộc Mỹ là 55.000 người.

Samoa thuộc Mỹ là một lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ và tuân theo mô hình chính quyền tiểu bang của Hoa Kỳ, với Thống đốc, Phó Thống đốc và cơ quan lập pháp được bầu cử. Cho đến năm 1977, khi người dân Samoa thuộc Mỹ bắt đầu bầu ra người đứng đầu chính quyền của mình, Thống đốc và Phó Thống đốc được Bộ trưởng Nội vụ Hoa Kỳ bổ nhiệm.

Tổng thống Hoa Kỳ là người đứng đầu nhà nước của Samoa thuộc Mỹ. Người đứng đầu chính phủ là Thống đốc Pula TI Nikolao Pula, được bầu trong vòng bầu cử thứ hai vào ngày 21 tháng 11 năm 2024.

Điều kiện công nhận một quốc gia độc lập là gì?

Theo Điều 1 Công ước Montevideo về quyền và nghĩa vụ của các quốc gia (26/12/1933) đã đưa ra các yếu tố cấu thành quốc gia như sau:

“Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về: dân cư ổn định, lãnh thổ xác định, chính phủ và khả năng tham gia vào các quan hệ quốc tế.”

Theo nội dung nêu trên thì Quốc gia được tạo thành từ bốn yếu tố lần lượt là: Dân cư thường trú, lãnh thổ xác định, chính quyền, khả năng tham gia vào quan hệ với các quốc gia khác. Cụ thể:

(1) Dân cư ổn định (hay có thể gọi là dân cư thường trú)

Một quốc gia sẽ không có ý nghĩa nếu không có cộng đồng dân cư sinh sống ổn định. Quần thể con người của một quốc gia là tập hợp tất cả những cá thể có sự ràng buộc với nhau về mặt pháp luật của chính quyền chung, có quyền và nghĩa vụ đối với quốc gia, chung nguồn gốc lịch sử truyền thống văn hóa gắn liền với lãnh thổ mà họ đang sinh sống và gắn bó lâu dài.

Do đó, yếu tố con người chính điều kiện tiên quyết để hình thành và phát triển bộ máy chính quyền quốc gia.

(2) Có lãnh thổ xác định

Lãnh thổ quốc gia là một phần của trái đất bao gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời, dưới lòng đất, lãnh thổ của quốc gia phải được xác định rõ ràng bởi đường biên giới trên đất liền với các quốc gia lân cận hay vùng không thuộc quốc gia nào, quốc gia đó phải được xác định trên bản đồ địa lí hành chính thế giới với vị trí và địa danh rõ ràng, Tuy nhiên giữa các quốc gia có thể có các vùng lãnh thổ tranh chấp, nhưng để đảm bảo yếu tố lãnh thổ xác định thì quốc gia đó phải có vùng lãnh thổ hoàn toàn được xác định rõ ràng thuộc chủ quyền của mình.

Ở khía cạnh pháp lý, phạm vi lãnh thổ quốc gia được xác định qua đường giới hạn lãnh thổ gọi là biên giới quốc gia và có quyền bất khả xâm phạm tuyệt đối. Biên giới quốc gia được xác định theo điều ước quốc tế mà nước thành viên ký kết hoặc theo quy định của pháp luật của quốc gia.

Lãnh thổ quốc gia của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được quy định pháp lý chủ quyền theo nội dung tại Điều 1 Luật Biên giới quốc gia của Việt Nam 2003:

“Biên giới quốc gia của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là đường và mặt thẳng đứng theo đường đó để xác định giới hạn lãnh thổ đất liền, các đảo, các quần đảo, trong đó có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, vùng biển, lòng đất, vùng trời của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

(3) Chính phủ

Chính phủ là yếu tố cần phải có để điều hành xã hội, có chủ quyền được nhân dân tín nhiệm có đầy đủ chủ quyền và quyền lực trong việc thực hiện các quan hệ đối nội, đối ngoại, nghĩa là có thực quyền điều hành quốc gia trong lập pháp, hành pháp và tư pháp quyết định vận mệnh chính trị của dân tộc, tự do lựa chọn hình thức, thể chế chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội cho đất nước mình. Ngoài ra, chính phủ đó phải nắm được quyền lực đối ngoại nghĩa là nắm quyền đại diện quốc gia tham gia vào các quan hệ quốc tế, có khả năng thiết lập quan hệ pháp luật quốc tế.

Tại Điều 94 Hiến pháp 2013, Chính phủ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (gọi tắt: Chính phủ Việt Nam) là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp, cơ quan chấp hành của Quốc hội. Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chủ tịch nước.

(4) Có khả năng tham gia vào quan hệ với các quốc gia khác

Khi có đầy đủ các yếu tố cần thiết thành lập và phát triển, quốc gia sẽ có khả năng tham gia với tư cách là chủ thể cơ bản quốc tế, là thành viên của cộng đồng các quốc gia trên thế giới và các tổ chức quốc tế khác, tức là có khả năng thiết lập và thực hiện các quan hệ đối ngoại trong cả mặt thể hiện vai trò một chủ thể luật quốc tế, có khả năng về chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội để có thể thực hiện quyền quyết định mọi vấn đề của quốc gia mà các quốc gia khác không có quyền can thiệp, đồng thời quốc gia ấy phải tôn trọng và thực thi đầy đủ các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế khi tham gia vào các quan hệ quốc tế.

Các hành vi bị nghiêm cấm đối với an ninh quốc gia?

Theo Điều 13 Luật An ninh Quốc gia 2004 quy định về các hành vi bị nghiêm cấm đối với an ninh quốc gia cụ thể sau đây:

- Tổ chức, hoạt động, câu kết, xúi giục, khống chế, kích động, mua chuộc, lừa gạt, lôi kéo người khác nhằm chống chính quyền nhân dân, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, chia cắt đất nước, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

- Nhận nhiệm vụ của tổ chức, cá nhân để hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tham gia, giúp sức, cung cấp tài chính, vũ khí, phương tiện cho các tổ chức, cá nhân hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia.

- Thu thập, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng, tiết lộ, cung cấp, tán phát trái phép tin tức, tài liệu, vật phẩm thuộc bí mật nhà nước.

- Xâm phạm mục tiêu quan trọng về an ninh quốc gia.

- Chống lại hoặc cản trở cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia.

- Lợi dụng việc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

- Hành vi khác xâm phạm an ninh quốc gia được quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 và các văn bản pháp luật có liên quan.