Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2026 (dự thảo 5) có nội dung gì?

Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2026 (dự thảo 5) có nội dung gì?

Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2026 (dự thảo 5) có nội dung gì?

Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2026 (dự thảo 5) gồm 06 phần, 128 điều với cấu trúc như sau:

- Phần thứ nhất: những quy định chung, gồm 21 điều (từ Điều 1 đến Điều 21). 

- Phần thứ hai: xử phạt vi phạm hành chính, gồm 03 chương, 55 điều (từ Điều 22 đến Điều 76): 

+ Chương I: các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, gồm 02 mục, 17 điều: 

Mục 1: các hình thức xử phạt, gồm 07 điều (từ Điều 22 đến Điều 28). 

Mục 2: các biện pháp khắc phục hậu quả, gồm 10 điều (từ Điều 29 đến Điều 38). 

+ Chương II: thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, gồm 04 điều (từ Điều 39 đến Điều 42). 

+ Chương III: thủ tục xử phạt, thi hành quyết định xử phạt và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, gồm 03 mục, 34 điều (từ Điều 43 đến Điều 76): 

Mục 1: thủ tục xử phạt, gồm 15 điều (từ Điều 43 đến Điều 57). 

Mục 2: thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, gồm 16 điều (từ Điều 58 đến Điều 73). 

Mục 3: cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, gồm 03 điều (từ Điều 74 đến Điều 76). 

- Phần thứ ba: áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, gồm 04 chương, 26 điều (từ Điều 77 đến Điều 102): 

+ Chương I: các biện pháp xử lý hành chính, gồm 07 điều (từ Điều 77 đến Điều 83). 

+ Chương II: lập hồ sơ đề nghị, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, gồm 08 điều (từ Điều 84 đến Điều 91). 

+ Chương III: thi hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính, gồm 08 điều (từ Điều 92 và Điều 99). 

+ Chương IV: các quy định khác liên quan đến việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, gồm 03 điều (từ Điều 100 và Điều 102). 

- Phần thứ tư: các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính, gồm 02 chương, 14 điều (từ Điều 103 đến Điều 116): 

+ Chương I: quy định chung về các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính, gồm 03 điều (từ Điều 103 đến Điều 105). 

+ Chương II: thẩm quyền, thủ tục áp dụng các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính, gồm 11 điều (từ Điều 106 đến Điều 116). 

- Phần thứ năm: những quy định đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính, gồm 02 chương, 09 điều (từ Điều 117 đến Điều 125): 

+ Chương I: quy định chung về xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên, gồm 05 điều (từ Điều 117 và Điều 121). 

+ Chương II: các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên, gồm 04 điều (từ Điều 122 và Điều 125). 

- Phần thứ sáu: điều khoản thi hành, gồm 03 điều (từ Điều 126 đến Điều 128).

Về nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính, tại Điều 3 Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2026 (dự thảo 5) đề cập như sau:

- Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính bao gồm:

+ Mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định của pháp luật;

+ Việc xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành nhanh chóng, công khai, khách quan, đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật;

+ Việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng;

+ Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định.

Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần.

Nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi người vi phạm đều bị xử phạt về hành vi vi phạm hành chính đó.

Một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính hoặc vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm, trừ trường hợp hành vi vi phạm hành chính nhiều lần được Chính phủ quy định là tình tiết tăng nặng;

+ Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm hành chính. Cá nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không vi phạm hành chính;

+ Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân, trừ trường hợp luật khác có quy định khác.

- Nguyên tắc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính bao gồm: 

+ Cá nhân chỉ bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính nếu thuộc một trong các đối tượng quy định tại các điều 78, 80, 82 của Luật này và Điều 35 Luật Phòng, chống ma túy; 

+ Việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính phải được tiến hành theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này; 

+ Việc quyết định thời hạn áp dụng biện pháp xử lý hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, nhân thân người vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng; 

+ Cơ quan, người có thẩm quyền áp dụng biện pháp xử lý hành chính có trách nhiệm chứng minh vi phạm hành chính. Cá nhân bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không vi phạm hành chính. 

Xem chi tiết tại Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2026 (dự thảo 5).