Vũ khí hạt nhân là gì theo Luật số 13/2026/QH16?

Vũ khí hạt nhân là gì theo Luật số 13/2026/QH16?

Theo khoản 2 Điều 3 Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt 2026 (Luật số 13/2026/QH16), vũ khí hạt nhân là vũ khí sử dụng năng lượng được giải phóng từ các phản ứng hạt nhân không kiểm soát, phản ứng phân hạch hạt nhân, phản ứng tổng hợp hạt nhân hoặc các dạng phản ứng khác.

Vũ khí hạt nhân theo quy định này bao gồm:

- Đạn dược hạt nhân;

- Thiết bị nổ hạt nhân;

- Phương tiện phóng dẫn đường;

- Các bộ phận, thiết bị chuyên dùng cấu thành vũ khí hạt nhân.

Như vậy, điểm đặc trưng của vũ khí hạt nhân theo quy định trên là việc sử dụng năng lượng sinh ra từ các phản ứng hạt nhân không kiểm soát. Trong đó, luật đề cập cụ thể đến phản ứng phân hạch hạt nhân, phản ứng tổng hợp hạt nhân hoặc các dạng phản ứng khác.

Cũng theo khoản 1 Điều 3 Luật số 13/2026/QH16, vũ khí hạt nhân là một trong các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Vũ khí hủy diệt hàng loạt được xác định là những loại vũ khí có khả năng sát thương cao trên diện rộng, gây tổn thất lớn về tính mạng, sức khỏe con người, phương tiện kỹ thuật, cơ sở vật chất, môi trường sinh thái và gây hoảng loạn về tâm lý, tinh thần con người.

Nhóm vũ khí hủy diệt hàng loạt theo Luật số 13/2026/QH16 gồm:

- Vũ khí hạt nhân;

- Vũ khí phóng xạ;

- Vũ khí hóa học;

- Vũ khí sinh học;

- Các loại vũ khí khác có khả năng hủy diệt hàng loạt tương tự.

Vũ khí hạt nhân là gì? (Hình từ internet)

Vũ khí hạt nhân và vũ khí phóng xạ có giống nhau không?

Luật số 13/2026/QH16 quy định riêng khái niệm vũ khí hạt nhân và vũ khí phóng xạ. Do đó, về mặt pháp lý, đây là hai loại vũ khí khác nhau trong nhóm vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Theo khoản 3 Điều 3 Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt 2026, vũ khí phóng xạ là vũ khí sử dụng chất phóng xạ gây sát thương, gây tổn hại chiếu xạ hoặc ô nhiễm phóng xạ đối với con người, môi trường hoặc vật thể mà không thông qua phản ứng hạt nhân.

Vũ khí phóng xạ bao gồm chất chứa phóng xạ, thiết bị phát tán chất phóng xạ, thiết bị gây chiếu xạ, phương tiện mang và các bộ phận chuyên dùng cấu thành.

Trong khi đó, vũ khí hạt nhân sử dụng năng lượng được giải phóng từ phản ứng hạt nhân không kiểm soát như phản ứng phân hạch hoặc phản ứng tổng hợp hạt nhân.

Những hành vi nào liên quan đến vũ khí hủy diệt hàng loạt bị nghiêm cấm?

Điều 7 Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt 2026 quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực này.

Trong đó, pháp luật nghiêm cấm việc nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, phát triển, sản xuất, tiếp nhận, sở hữu, mua bán, trao đổi, tàng trữ, cung cấp, vận chuyển, chuyển giao, chuyển nhượng, xuất khẩu, nhập khẩu hoặc sử dụng vũ khí hủy diệt hàng loạt và phương tiện mang vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Đồng thời, luật cũng nghiêm cấm thực hiện hoặc hỗ trợ các hoạt động trái pháp luật liên quan đến vật liệu, thiết bị, công nghệ, hàng hóa lưỡng dụng và các nguồn lực khác nhằm phục vụ việc phát triển, sản xuất, chế tạo hoặc sử dụng vũ khí hủy diệt hàng loạt và phương tiện mang loại vũ khí này.

Ngoài ra, hành vi cung cấp, huy động, chuyển giao, quản lý hoặc sử dụng tiền, tài sản, nguồn lực tài chính, dịch vụ tài chính, lợi ích kinh tế, tài sản số hoặc các phương thức chuyển giao giá trị khác nhằm trực tiếp hoặc gián tiếp hỗ trợ hoạt động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt cũng thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.

Luật còn quy định các biện pháp quản lý, kiểm soát đặc thù đối với hàng hóa, vật liệu, thiết bị, phần mềm, công nghệ, dịch vụ và giao dịch có nguy cơ bị lợi dụng để phổ biến hoặc tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Các biện pháp này được thực hiện trên cơ sở đánh giá rủi ro và bao gồm quản lý theo Danh mục kiểm soát, kiểm soát ngoài Danh mục, kiểm soát người sử dụng cuối cùng, mục đích sử dụng cuối cùng và kiểm soát hoạt động tài trợ.

Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt 2026 được Quốc hội ban hành ngày 23/8/2026 nhưng đến ngày 01/7/2027 mới có hiệu lực thi hành.