Quy định 221-QĐ/TW về trách nhiệm của Đảng viên nơi cư trú có gì mới?

Quy định 221-QĐ/TW về trách nhiệm của Đảng viên nơi cư trú có gì mới? (Hình từ internet)

Ngày 05/10/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Quy định 221-QĐ/TW về trách nhiệm của đảng viên đang công tác đối với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú.

Dưới đây là những điểm mới về về trách nhiệm của Đảng viên nơi cư trú năm 2026:

1. Quy định cụ thể các trường hợp được miễn sinh hoạt, miễn lấy nhận xét nơi cư trú

Điểm a khoản 2 Điều 1 Quy định 221-QĐ/TW năm 2026 quy định:

Điều 1. Phạm vi, đối tượng

…

2. Đối tượng: Đảng viên đang công tác tại các cơ quan đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, đơn vị sự nghiệp, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp, học sinh, sinh viên.
Trách nhiệm của từng đối tượng đảng viên đang công tác đối với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú thực hiện như sau:
a) Đảng viên phải được giới thiệu về tổ chức đảng nơi cư trú, lấy nhận xét nơi cư trú nhưng được miễn sinh hoạt với cấp uỷ của tổ chức đảng nơi cư trú, gồm:
- Đảng viên đang phải điều trị bệnh hoặc dưỡng bệnh 12 tháng liên tục trong năm.
- Đảng viên công tác tại một số cơ quan, đơn vị trong nước, các loại hình doanh nghiệp nhưng thường xuyên đi làm việc xa nơi cư trú, lưu động...

Như vậy, Đảng viên điều trị bệnh hoặc dưỡng bệnh 12 tháng liên tục trong năm; Đảng viên công tác tại một số cơ quan, đơn vị trong nước, các loại hình doanh nghiệp nhưng thường xuyên đi làm việc xa nơi cư trú, lưu động được miễn sinh hoạt với cấp ủy của tổ chức đảng nơi cư trú. Tuy nhiên, các trường hợp này vẫn phải được giới thiệu và lấy nhận xét nơi cư trú.

Trước đây, khoản 1 Điều 3 Quy định 213-QĐ/TW​ năm 2020​ chỉ yêu cầu thông báo về Đảng viên thường xuyên công tác xa, lưu động hoặc có công tác đặc biệt để phối hợp tạo điều kiện thực hiện nhiệm vụ. 

2. Quy định rõ trường hợp phải sinh hoạt và lấy nhận xét tại nơi tạm trú

Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 1 Quy định 221-QĐ/TW năm 2026 quy định như sau:

Điều 1. Phạm vi, đối tượng

…

2. Đối tượng: Đảng viên đang công tác tại các cơ quan đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, đơn vị sự nghiệp, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp, học sinh, sinh viên.
Trách nhiệm của từng đối tượng đảng viên đang công tác đối với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú thực hiện như sau:

…

b) Đảng viên phải được giới thiệu về tổ chức đảng nơi tạm trú, lấy nhận xét nơi tạm trú và sinh hoạt với cấp ủy của tổ chức đảng nơi tạm trú, gồm:

- Đảng viên công tác trong Quân đội nhân dân Việt Nam và Công an nhân dân do điều kiện công tác xa nhà hoặc do yêu cầu, nhiệm vụ phải ở tập trung tại doanh trại, nhà công vụ ngoài giờ làm việc hằng ngày không thường xuyên về nơi thường trú.

- Đảng viên là cán bộ điều động, luân chuyển ở nhà công vụ, tập thể cơ quan không thường xuyên về nơi thường trú.

- Đảng viên công tác ở vùng sâu, vùng xa, nơi biên giới, hải đảo do yêu cầu, nhiệm vụ hằng năm không thường xuyên về nơi thường trú.

- Đảng viên là cán bộ, công chức, viên chức đi học tập trung 12 tháng trở lên; đảng viên là học sinh, sinh viên đi học xa nhà; đảng viên làm việc xa không thường xuyên về nơi thường trú.

Quy định cũ, khoản 1 Điều 3 Quy định 213-QĐ/TW​ năm 2020 quy định lập danh sách theo nơi cư trú và giới thiệu Đảng viên về sinh hoạt, chưa phân định trực tiếp các trường hợp phải thực hiện trách nhiệm tại nơi tạm trú. 

3. Thực hiện thống nhất việc lấy nhận xét trên môi trường điện tử

Theo khoản 3, 4, 5 Điều 2 Quy định 221-QĐ/TW năm 2026 thì kết quả nhận xét đối với đảng viên phải được quản lý theo phân cấp và được cập nhật, lưu trữ trên môi trường điện tử. Bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin trong quá trình quản lý, trao đổi, lưu trữ và khai thác dữ liệu đảng viên trên môi trường điện tử, không làm phát sinh thủ tục hành chính. 

Việc lấy ý kiến, nhận xét đối với đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú được thực hiện thống nhất trên môi trường điện tử để bảo đảm tính độc lập, khách quan, kịp thời, liên thông và thuận tiện cho tổ chức đảng, đảng viên.

Trường hợp bất khả kháng không thể thực hiện được trên môi trường điện tử thì việc lấy ý kiến, nhận xét được thực hiện bằng hình thức phù hợp; sau đó phải cập nhật đầy đủ lên trên môi trường điện tử. 

Trong khi đó, khoản 4, 5 Điều 4 Quy định 213-QĐ/TW​ năm 2020 quy định nhận xét theo phiếu, xác nhận phiếu và gửi đến tổ chức đảng nơi công tác, chưa đặt ra yêu cầu thực hiện thống nhất bằng phương thức điện tử. 

4. Bổ sung trường hợp không thể dự họp và thực hiện góp ý bằng hình thức phù hợp 

Khoản 3 Điều 4 Quy định 221-QĐ/TW năm 2026 quy định đảng viên phải thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú. Tham gia đầy đủ, nghiêm túc các cuộc họp định kỳ do cấp ủy nơi cư trú triệu tập. Trường hợp đang thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị không tham dự được phải báo cáo chi ủy nơi cư trú và thực hiện góp ý bằng hình thức phù hợp (nếu có). Tham gia góp ý xây dựng tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể và các hoạt động tại nơi cư trú với tinh thần khách quan, trách nhiệm, đúng thẩm quyền. 

Khoản 3 Điều 2 Quy định 213-QĐ/TW​ năm 2020 trước đây yêu cầu tham gia đầy đủ các cuộc họp định kỳ, tích cực tham gia các cuộc họp khác, nhưng chưa quy định cụ thể cách xử lý trường hợp không thể dự họp vì nhiệm vụ công tác.

5. Bổ sung hạn gửi nhận xét trước ngày 30/11 và quyền giải trình của Đảng viên

Theo khoản 3 Điều 6 Quy định 221-QĐ/TW năm 2026:

Điều 6. Nhiệm vụ của tổ chức đảng nơi cư trú

...

3. Chi uỷ hoặc bí thư chi bộ (nơi không có chi uỷ) chủ động họp với ban công tác mặt trận thôn, tổ dân phố để nhận xét đảng viên đang công tác thực hiện nhiệm vụ nơi cư trú trên địa bàn mình, gửi về cấp uỷ cấp trên trực tiếp của chi bộ trước ngày 30/11 hằng năm để tổng hợp, xác nhận và gửi đến tổ chức đảng nơi đảng viên đang công tác. 

Như vậy, theo quy định nêu trên, yêu cầu chi ủy hoặc bí thư chi bộ nơi không có chi ủy họp với ban công tác mặt trận thôn, tổ dân phố để nhận xét Đảng viên. Kết quả phải gửi về cấp ủy cấp trên trực tiếp của chi bộ trước ngày 30/11 hằng năm để tổng hợp, xác nhận và gửi đến tổ chức đảng nơi công tác.

Trong khi đó, khoản 4 Điều 4 Quy định 213-QĐ/TW​ năm 2020 chỉ quy định nhận xét định kỳ hằng năm và gửi về đảng ủy xã, phường, thị trấn, chưa ấn định thời hạn này.

Ngoài ra, tại khoản 1 Điều 3 Quy định 221-QĐ/TW năm 2026 cũng quy định khi nhận được nhận xét, đánh giá của cấp ủy nơi cư trú, nếu đảng viên nhận thấy ý kiến nhận xét, đánh giá chưa khách quan thì có quyền phản ánh, giải trình, đề nghị chi ủy, chi bộ (nơi không có chi ủy) và cấp ủy cấp trên trực tiếp của chi bộ cư trú xem xét. 

Trong khi đó, khoản 4 Điều 3 Quy định 213-QĐ/TW​ năm 2020 quy định việc phản ánh của đảng viên khi cho rằng việc nhận xét của nơi cư trú chưa khách quan phải thông qua đại diện cấp ủy nơi công tác gặp gỡ, trao đổi.