Quy chế kiểm sát việc tuân theo pháp luật tại phiên tòa như thế nào?

Về vấn đề này, chuyên viên pháp lý Trung Tài giải đáp như sau:

Ngày 05/05/2026, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành Quyết định 09/QĐ-VKSTC về việc ban hành Quy chế công tác thực hành quyền công tố kiểm sát xét xử vụ án hình sự.

Theo đó, tại Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 09/QĐ-VKSTC năm 2026 nêu rõ Quy chế kiểm sát việc tuân theo pháp luật tại phiên tòa như sau:

(1) Tại phiên tòa sơ thẩm, Kiểm sát viên kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và của những người tham gia tố tụng từ khi bắt đầu đến khi kết thúc phiên tòa về những nội dung sau:

- Thành phần, tư cách pháp lý của người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng;

- Việc từ chối tiến hành tố tụng, từ chối giám định, phiên dịch, việc đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng, người giám định, người phiên dịch; việc quyết định thay đổi người tiến hành tố tụng, người giám định, người phiên dịch;

- Kiểm sát trình tự, thủ tục tố tụng tại phiên tòa; việc giao nộp chứng cứ, tài liệu, việc chấp nhận, không chấp nhận của Tòa án;

- Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử tạm ngừng phiên tòa hoặc hoãn phiên tòa nếu thuộc một trong các trường hợp theo quy định tại Điều 251 và khoản 1 Điều 297 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Trường hợp Hội đồng xét xử vẫn tiếp tục xét xử thì Kiểm sát viên phải tham gia phiên tòa, phát biểu quan điểm của Viện kiểm sát về việc giải quyết vụ án. Sau phiên tòa, Kiểm sát viên báo cáo ngay với lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Viện xem xét, quyết định;

- Kiểm sát việc Tòa án trả hồ sơ để điều tra bổ sung tại phiên tòa theo quy định tại Điều 280, Điều 298 và điểm c khoản 6 Điều 326 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 hoặc Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử trả hồ sơ để điều tra bổ sung khi phát hiện có căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 280 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015; có căn cứ kết luận về một tội danh nặng hơn theo quy định tại khoản 3 Điều 298 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015;

- Kiểm sát việc xem xét vật chứng, nghe, xem nội dung được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh, xem xét tại chỗ bảo đảm thực hiện đúng quy định tại các Điều 312, 313 và 314 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

(2) Khi phát hiện có vi phạm trong hoạt động tố tụng thì kiến nghị, yêu cầu Hội đồng xét xử khắc phục kịp thời.

(3) Việc kiểm sát tuân theo pháp luật đối với phiên tòa xét xử trực tuyến thực hiện tương tự phiên toà thông thường và theo quy định của pháp luật về tổ chức phiên tòa trực tuyến.

Xem chi tiết tại Quyết định 09/QĐ-VKSTC có hiệu lực từ ngày 05/5/2026.