Xử lý các trường hợp từ chối dẫn độ từ 01/07/2026

Ngày 26/11/2025, Quốc hội ban hành Luật Dẫn độ, trong đó quy định cụ thể về nội dung Xử lý trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ công dân Việt Nam cho nước ngoài và Xử lý trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài.

Từ chối dẫn độ

Căn cứ Điều 41 Luật Dẫn độ 2025 quy định về Từ chối dẫn độ như sau:

- Tòa án nhân dân có thẩm quyền phải từ chối dẫn độ nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Không phù hợp với nguyên tắc quy định tại khoản 2 Điều 4 của Luật Dẫn độ 2025;

+ Tội phạm bị yêu cầu dẫn độ không đáp ứng quy định tại Điều 7 của Luật Dẫn độ 2025;

+ Người bị yêu cầu dẫn độ là công dân Việt Nam;

+ Hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc hết thời hiệu thi hành bản án đối với người bị yêu cầu dẫn độ theo quy định của pháp luật Việt Nam;

+ Người bị yêu cầu dẫn độ đã bị Tòa án của Việt Nam kết tội bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật hoặc được tuyên không có tội hoặc được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc được miễn thi hành hình phạt về hành vi phạm tội; được nêu trong yêu cầu dẫn độ hoặc vụ án đã bị đình chỉ theo quy định của pháp luật Việt Nam;

+ Người bị yêu cầu dẫn độ có nguy cơ bị truy bức, tra tấn, đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người ở nước yêu cầu dẫn độ;

+ Yêu cầu dẫn độ được đưa ra vì lý do chủng tộc, tôn giáo, giới tính, quốc tịch, nguồn gốc dân tộc, thành phần xã hội hoặc quan điểm chính trị của người bị yêu cầu dẫn độ hoặc vì lý do này mà người đó có thể bị đối xử không công bằng trong quá trình truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành bản án đối với người đó.

- Tòa án nhân dân có thẩm quyền có thể từ chối dẫn độ nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Tội phạm bị nêu trong yêu cầu dẫn độ là tội phạm có liên quan đến chính trị hoặc liên quan đến quân sự theo quy định tại điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;

+ Người bị yêu cầu dẫn độ đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự ở Việt Nam về hành vi phạm tội được nêu trong yêu cầu dẫn độ.

- Trường hợp có căn cứ chắc chắn người bị yêu cầu dẫn độ thuộc trường hợp bắt buộc từ chối dẫn độ quy định tại khoản 1 Điều 41 Luật Dẫn độ 2025 thì Bộ Công an thông báo cho nước yêu cầu dẫn độ.

Xử lý trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ công dân Việt Nam cho nước ngoài

Căn cứ Điều 42 Luật Dẫn độ 2025, trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ công dân Việt Nam cho nước ngoài được xử lý như sau:

- Trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ công dân Việt Nam cho nước ngoài để truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu nước ngoài có yêu cầu, việc xem xét trách nhiệm hình sự đối với người đó được thực hiện theo quy định của Bộ luật Hình sự, Bộ luật pháp luật về tương trợ tư pháp về hình sự.

- Trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ công dân Việt Nam cho nước ngoài để thi hành án, nếu nước ngoài có yêu cầu, Tòa án nhân dân đã ra quyết định từ chối dẫn độ có thể xem xét yêu cầu của nước ngoài về công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án hình sự của tòa án nước ngoài theo quy định của Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Thi hành án hình sự và pháp luật về tương trợ tư pháp về hình sự.

Xử lý trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài

Căn cứ Điều 43 Luật Dẫn độ 2025, trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài được xử lý như sau:

- Trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài, nếu nước ngoài có yêu cầu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người đó, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao xem xét, có thể áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 42 của Luật Dẫn độ 2025.

Xem chi tiết tại Luật Dẫn độ 2025 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Nguyễn Ngọc Tố Uyên