Quy định tách vụ án hình sự có người chưa thành niên bị buộc tội

Quy định tách vụ án hình sự có người chưa thành niên

Điều 143 Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024 quy định tách vụ án hình sự có người chưa thành niên như sau:

1. Trong vụ án hình sự có bị can là người chưa thành niên và người thành niên thì Cơ quan điều tra tách vụ án hình sự để giải quyết vụ án độc lập đối với bị can là người chưa thành niên.

2. Tài liệu, chứng cứ thu thập được trong quá trình giải quyết vụ án có người chưa thành niên và vụ án có người thành niên theo quy định tại khoản 1 được sử dụng trong quá trình giải quyết các vụ án này.\

Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Bộ trưởng Bộ Công an và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết Điều này. (Theo Thông tư liên tịch 12/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP hướng dẫn phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong thực hiện một số điều của Luật Tư pháp người chưa thành niên do Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Chánh án Tòa án nhân dân tối cao - Bộ trưởng Bộ Công an - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành)

Quy định tách vụ án hình sự có người chưa thành niên bị buộc tội

Điều 9 Thông tư liên tịch 12/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP quy định về tách vụ án hình sự có người chưa thành niên bị buộc tội như sau:

1. Trong quá trình điều tra vụ án có nhiều bị can mà có đủ căn cứ xác định có bị can là người chưa thành niên thì việc tách vụ án đối với bị can là người chưa thành niên được thực hiện như sau:

a) Đối với vụ án có chứng cứ rõ ràng, hành vi phạm tội đơn giản thì Cơ quan điều tra ra quyết định tách vụ án ngay sau khi khởi tố bị can là người chưa thành niên để tiến hành điều tra, đồng thời gửi quyết định tách vụ án cho Viện kiểm sát trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được quyết định tách vụ án, nếu xét thấy quyết định tách vụ án không có căn cứ và trái pháp luật thì Viện kiểm sát ra quyết định hủy bỏ quyết định tách vụ án và gửi cho Cơ quan điều tra để tiếp tục điều tra theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự;

b) Đối với vụ án có nhiều tình tiết phức tạp, Cơ quan điều tra phải thu thập, bổ sung, củng cố ngay tài liệu, chứng cứ, làm rõ các vấn đề phải chứng minh đối với bị can là người chưa thành niên để kịp thời ra quyết định tách vụ án trước khi kết thúc điều tra;

c) Đối với vụ án có nhiều bị can, trong đó bị can là người chưa thành niên giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu hoặc hành vi của bị can đó liên quan đến nhiều bị can khác mà xét thấy việc tách vụ án sẽ ảnh hưởng đến kết quả điều tra khách quan, toàn diện vụ án thì Cơ quan điều tra ra quyết định tách vụ án khi đã hết thời hạn điều tra quy định tại Điều 129 của Luật Tư pháp người chưa thành niên và Điều 7 Thông tư liên tịch này.

2. Nếu vụ án thuộc trường hợp quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 thì trước khi ra quyết định tách vụ án, Cơ quan điều tra phải có văn bản trao đổi gửi Viện kiểm sát để thống nhất quan điểm về việc tách vụ án. Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày nhận được văn bản trao đổi của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát phải có văn bản trả lời nêu rõ quan điểm giải quyết. Trường hợp Viện kiểm sát thống nhất thì Cơ quan điều tra ra quyết định tách vụ án theo quy định tại khoản 1 và gửi cho Viện kiểm sát trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định. Trường hợp Viện kiểm sát không thống nhất quan điểm nhưng Cơ quan điều tra vẫn ra quyết định tách vụ án thì trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được quyết định tách vụ án, Viện kiểm sát ra quyết định hủy bỏ quyết định tách vụ án không có căn cứ và trái pháp luật, gửi cho Cơ quan điều tra để tiếp tục điều tra theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

3. Trong giai đoạn truy tố, xét xử mà có tài liệu, chứng cứ xác định bị can, bị cáo là người chưa thành niên thì Viện kiểm sát, Toà án ra quyết định trả hồ sơ vụ án yêu cầu điều tra bổ sung theo quy định tại Điều 245 và Điều 280 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Kết quả điều tra bổ sung nếu đủ căn cứ xác định vụ án có cả bị can, bị cáo là người chưa thành niên và người thành niên thì Cơ quan điều tra thực hiện việc tách vụ án theo quy định tại khoản 1.

4. Cơ quan điều tra có trách nhiệm sao y các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án đã được thu thập trong quá trình điều tra để sử dụng làm chứng cứ giải quyết vụ án có bị can, bị cáo là người chưa thành niên được tách ra.

5. Thủ tục tố tụng đối với người chưa thành niên tham gia tố tụng với tư cách là người làm chứng, người bị hại hoặc để giải quyết các vấn đề khác trong vụ án trước khi tách riêng vụ án đối với người chưa thành niên được thực hiện theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên và Bộ luật Tố tụng hình sự.

Hướng dẫn áp dụng quy định về tách vụ án hình sự có người chưa thành niên là bị can, bị cáo theo Công văn 92

Tòa án nhân dân tối cao ban hành ban hành Công văn 92/TANDTC-PC năm 2026 hướng dẫn áp dụng thống nhất quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên, trong đó, về việc tách vụ án hình sự có người chưa thành niên là bị can, bị cáo:

a) Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 179 của Luật Tư pháp người chưa thành niên, đối với vụ án hình sự có nhiều bị can, bị cáo trong đó có người chưa thành niên đã khởi tố, điều tra trước ngày 01/01/2026 và Viện kiểm sát có thẩm quyền truy tố trước ngày 01/01/2026 hoặc truy tố kể từ ngày 01/01/2026 thì Tòa án phải xem xét, thụ lý vụ án mà không trả hồ sơ vụ án để yêu cầu tách vụ án, trừ trường hợp có căn cứ trả hồ sơ để điều tra bổ sung theo quy định tại Điều 280 của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Trường hợp Tòa án ra quyết định trả hồ sơ vụ án để điều tra, bổ sung theo quy định tại Điều 280 của Bộ luật Tố tụng hình sự thì không yêu cầu tách vụ án theo quy định tại khoản 1 Điều 143 của Luật Tư pháp người chưa thành niên.

b) Đối với vụ án hình sự khởi tố từ ngày 01/01/2026 mà có nhiều bị can, bị cáo trong đó đã xác định có bị can, bị cáo là người chưa thành niên nhưng chưa tách vụ án thì Tòa án ra quyết định trả hồ sơ vụ án, yêu cầu tách vụ án theo quy định tại khoản 1 Điều 143 của Luật Tư pháp người chưa thành niên.

c) Đối với vụ án hình sự khởi tố từ ngày 01/01/2026, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát xác định không có người chưa thành niên là bị can, bị cáo nhưng sau khi thụ lý, Tòa án xác định có bị can, bị cáo là người chưa thành niên thì Toà án ra quyết định trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung theo quy định tại khoản 3 Điều 9 của Thông tư liên tịch 12/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA- BQP ngày 18/12/2025 quy định chi tiết việc phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong thực hiện một số điều của Luật Tư pháp người chưa thành niên.