
Bộ Công an đề xuất bổ sung một số tội danh mới vào BLHS (Hình ảnh từ Internet)
Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi).
Tại dự thảo Hồ sơ, Bộ Công an đề xuất bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới để bảo đảm tính bao quát, toàn diện của BLHS.
Cụ thể, Bộ Công an đã đưa ra 2 giải pháp để bảo đảm tính răn đe, tránh bỏ lọt hành vi phạm tội, giải quyết các vấn đề gây bức xúc trong quần chúng nhân dân và phù hợp với tình hình thực tiễn cần sửa đổi, bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới để bảo đảm tính bao quát, toàn diện của BLHS bao gồm:
- Giải pháp 1: Sửa đổi, bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới để bảo đảm tính bao quát, toàn diện của BLHS
- Giải pháp 2: Giữ nguyên hiện trạng của pháp luật hiện hành (không sửa đổi, bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới trong BLHS).
Theo đó, để thực hiện chính sách trên, Bộ Công an đề xuất thực hiện các giải pháp sau:
* Giải pháp 1: Sửa đổi, bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới để bảo đảm tính bao quát, toàn diện của BLHS
- Bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội trong BLHS để nội luật hóa các điều ước quốc tế, các thỏa thuận quốc tế, các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên như: Hành vi vi phạm bí mật thương mại để phù hợp với Khoản 2 Điều 18.78 Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) yêu cầu các quốc gia thành viên phải xử lý hình sự và áp dụng hình phạt đối với hành vi chiếm đoạt một cách cố ý và trái phép bí mật thương mại; hành vi cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền trên biển để phù hợp với quy định của Hiệp định hợp tác khu vực về chống cướp biển và cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền tại Châu Á; các hành vi cấu thành tội phạm trong các điều ước được liệt kê trong phụ lục của Công ước quốc tế về trừng trị hành vi tài trợ khủng bố (Tiêu chí 5.1, mục 79, 82 Báo cáo đánh giá đa phương của APG tháng 01/2022); hành vi cung cấp tiền, tài sản bằng bất kỳ phương thức nào, trực tiếp hoặc gián tiếp; bao gồm tài trợ cho hành vi khủng bố trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam (Tiêu chí 5.10); bao gồm cả hành vi tài trợ cho việc đi lại của các cá nhân khủng bố (Tiêu chí 5.2, mục 86 Báo cáo đánh giá đa phương APG tháng 01/2022); hành vi “Phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt” và “Tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt” để phù hợp với Khuyến nghị số 7 của APG; mở rộng các hành vi khách quan của Tội rửa tiền (Điều 324) đủ rộng bao quát mọi khả năng mà một người có thể xử lý, chuyển nhượng hoặc chuyển đổi số tiền thu được từ tội phạm rửa tiền, phù hợp với các khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF) và Nhóm châu Á- Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG); hành vi vi phạm quy định về khai thác thủy sản để đáp ứng yêu cầu của Ủy ban Châu âu về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU); hành vi đưa người di cư trái phép tại các điều luật về các tội về xuất nhập cảnh nhằm nâng cao khả năng gia nhập Nghị định thư về chống người di cư trái phép bằng đường bộ, đường biển và đường hàng không, bổ sung Công ước TOC
- Bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội trong BLHS để giải quyết các vấn đề vướng mắc, bất cập trong thực tiễn như: hành vi tuyên truyền chống Đảng Cộng sản Việt Nam; hành vi mua bán thai nhi; hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là chất hỗ trợ chế biến thực phẩm và dụng cụ bao gói, chứa đựng thực phẩm phẩm; hành vi sản xuất, buôn bán hàng kém chất lượng; vi phạm quy định về định giá, kiểm toán, kiểm định, giám định; các hành vi trong lĩnh vực ngân hàng như bảo lãnh tín dụng, quản lý tài sản bảo đảm, quản lý khoản vay sau giải ngân…; các hành vi “sử dụng trái phép đối với quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm thất nghiệp”; hành vi đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại và hành vi gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu quy chuẩn; hành vi tận diệt đối với động vật (sử dụng các loại vật liệu, hóa chất, công cụ có tính chất tận diệt) đối với các loài động vật; hành vi phá hủy các công trình quan trọng về an ninh, trật tự; hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép tiền chất thuốc nổ; hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng vũ khí quân dụng, phương tiện quân sự mà do các chủ thể thường thực hiện và không thuộc trường hợp được quy định tại Điều 114 (Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam); mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự về các tội phạm chức vụ, tham nhũng đối với khu vực kinh tế tư; hành vi thực hiện sai quy định hoặc thực hiện không đầy đủ quy định về thi hành án dân sự; hành vi cố tình chậm cung cấp thông tin, tài liệu và hành vi cố tình cung cấp thông tin, tài liệu không đúng theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng; các hành vi xâm phạm lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông, như: Hành vi gián điệp mạng, chiến tranh mạng, khủng bố mạng, xâm phạm, phá hủy hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia…; hành vi lạm dụng tình dục trẻ em (quay các bộ phận nhạy cảm, chat sex…); hành vi trái phép liên quan đến hoạt động kinh doanh, giao dịch tiền ảo, tiền kỹ thuật số, tài sản ảo; hành vi thu thập, sử dụng, khai thác, chuyển nhượng, xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật; hành vi lập trình và sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo để thực hiện tội phạm; hành vi lừa đảo qua sàn giao dịch ảo; hành vi thao túng dữ liệu mạng xã hội để trục lợi; hành vi, “phát tán deepfake”, “rửa tiền bằng tiền điện tử”; hành vi xâm phạm Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; hành vi thiết lập hệ thống để cung cấp trái phép dịch vụ phát thanh, truyền hình trên mạng internet …
* Giải pháp 2: Giữ nguyên hiện trạng của pháp luật hiện hành
Không sửa đổi, bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới trong BLHS.
So sánh các giải pháp, Bộ Công an cho rằng:
(1) Nếu lựa chọn giải pháp 1 sửa đổi, bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới để bảo đảm tính bao quát, toàn diện của BLHS sẽ bảo đảm tính răn đe, tránh bỏ lọt hành vi phạm tội, giải quyết các vấn đề gây bức xúc trong quần chúng nhân dân và phù hợp với tình hình thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
(2) Nếu lựa chọn giải pháp 2 giữ nguyên hiện trạng của pháp luật hiện hành thì sẽ không có chế tài để xử lý các tội danh mới, các hành vi mới không bảo đảm tính bao quát, toàn diện của BLHS sẽ không bảo đảm tính răn đe, tránh bỏ lọt hành vi phạm tội, giải quyết các vấn đề gây bức xúc trong quần chúng nhân dân và không phù hợp với tình hình thực tiễn.
So sánh giữa các giải pháp, Bộ Công an đề nghị lựa chọn giải pháp 1 bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới để bảo đảm tính bao quát, toàn diện của BLHS.
Xem thêm dự thảo Hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi).