Luật Trợ giúp pháp lý 2026 có hiệu lực từ ngày 01/01/2027

Luật Trợ giúp pháp lý 2026 có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 (Hình từ internet)

Luật Trợ giúp pháp lý 2026 có hiệu lực từ ngày 01/01/2027

Chiều ngày 23/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý. Kết quả biểu quyết có 494/494 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành với việc thông qua Luật Trợ giúp pháp lý 2026.

Dự thảo Luật theo hướng bảo đảm phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp; tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc về tính hợp hiến, tính thống nhất và đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành. Dự thảo Luật được hoàn thiện trên cơ sở lấy người được trợ giúp pháp lý làm trung tâm, bảo đảm tốt hơn quyền con người, quyền công dân, đặc biệt đối với các nhóm yếu thế trong xã hội. Đồng thời, nâng cao chất lượng, tính chuyên nghiệp của đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý; tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý.

Một số nội dung lớn đã được tiếp thu, chỉnh lý:

Thứ nhất, Về diện người được trợ giúp pháp lý (khoản 2 Điều 1): Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã bổ sung nhóm "người lao động có thu nhập thấp là người bị buộc tội, bị hại" nhằm bảo đảm tốt hơn quyền được trợ giúp pháp lý trong tố tụng hình sự. Bên cạnh đó, việc xác định diện người được trợ giúp pháp lý cần dựa trên các chính sách xã hội cơ bản (giảm nghèo, ưu đãi người có công, chính sách dân tộc...), đồng thời phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước.

Thứ hai, Về lĩnh vực trợ giúp pháp lý (Điều 27 Luật Trợ giúp pháp lý hiện hành): Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Chính phủ đề nghị giữ quy định của Luật hiện hành, không mở rộng trợ giúp pháp lý sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại nhằm bảo đảm đúng bản chất của trợ giúp pháp lý là chính sách an sinh xã hội, tập trung hỗ trợ các đối tượng yếu thế trong các lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền cơ bản của con người như dân sự, hình sự, hành chính.

Thứ ba, Về Chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước (khoản 3 Điều 1): Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã bổ sung quy định về điều kiện thành lập Chi nhánh.

Thứ tư, Về bổ nhiệm, miễn nhiệm, cấp và thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý (khoản 4, 5, 6 Điều 1): Trên cơ sở ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng siết chặt hơn tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm trợ giúp viên pháp lý nhằm nâng cao chất lượng, phòng ngừa rủi ro liên quan đến phẩm chất đạo đức.

Thứ năm, Về cộng tác viên trợ giúp pháp lý (khoản 7 Điều 1): Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã làm rõ điều kiện đối với cộng tác viên trợ giúp pháp lý theo hướng giảm yêu cầu về thời gian kinh nghiệm đối với một số đối tượng có trình độ chuyên môn cao (như chuyên viên chính trở lên và viên chức hạng I, hạng II đang làm công tác pháp luật); đồng thời, quy định phạm vi hoạt động của cộng tác viên trợ giúp pháp lý chỉ bao gồm tư vấn pháp luật và đại diện ngoài tố tụng, không tham gia tố tụng, nhằm bảo đảm phù hợp với trình độ, kinh nghiệm và thống nhất với quy định của pháp luật tố tụng hiện hành.