
Sáp nhập xã phường 2026: Không sắp xếp đồng loạt 705 xã phường chưa đạt chuẩn đúng không? (Hình minh họa)
Đây là nội dung tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của ngành Nội vụ,
Thông tin về định hướng sắp xếp trong thời gian tới, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cho biết tại các cuộc họp của Ban Chỉ đạo Trung ương cũng như Hội nghị sơ kết một năm thực hiện mô hình chính quyền 3 cấp, Bộ Chính trị và đặc biệt là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã bước đầu có ý kiến việc nghiên cứu sắp xếp đối với một số đơn vị hành chính cấp xã có quy mô nhỏ, thiếu dư địa phát triển, chưa đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số theo quy định tại Nghị quyết số 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời định hướng việc nghiên cứu hình thành các xã, phường hạt nhân, trọng điểm.
Liên quan đến thông tin có khoảng 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn, ông cho biết trong số này có nhiều đơn vị thuộc diện đặc thù, nằm ở địa bàn khu vực biên giới, miền núi, hải đảo, địa hình chia cắt hoặc có yếu tố lịch sử, văn hóa, truyền thống.
Do đó, nhiều đơn vị sẽ có thể không thuộc diện tiếp tục điều chỉnh, sắp xếp, các địa phương chủ động nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh để nâng quy mô, bảo đảm đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định tại Nghị quyết số 112.
Theo ông, định hướng bước đầu là không thực hiện một đợt sắp xếp đồng loạt trên phạm vi cả nước, mà căn cứ điều kiện, đặc điểm của từng địa bàn, từng địa phương để xem xét, đề xuất các trường hợp cụ thể.
Bên cạnh đó, cấp có thẩm quyền và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đã định hướng xây dựng các xã, phường hạt nhân, trọng điểm, hình thành các cực tăng trưởng mới với vai trò dẫn dắt phát triển của các tỉnh, thành phố. Theo định hướng này, có những xã, phường được định hướng hình thành đơn vị cấp xã hạt nhân, trọng điểm được tổ chức với quy mô lớn hơn, thậm chí các phường ''xã hội chủ nghĩa'' có thể có quy mô dân số khoảng một triệu dân.
* Tiêu chuẩn của xã
(1) Quy mô dân số:
- Xã miền núi từ 5.000 người trở lên;
- Xã ở hải đảo từ 2.500 người trở lên;
- Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 16.000 người trở lên.
(2) Diện tích tự nhiên:
- Xã miền núi từ 100 km2 trở lên;
- Xã ở hải đảo từ 15 km2 trở lên;
- Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 30 km2 trở lên.
(3) Có định hướng phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm của tỉnh, thành phố.
* Tiêu chuẩn của phường
(1) Quy mô dân số từ 21.000 người trở lên.
(2) Diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên.
(3) Vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng trong tỉnh, thành phố, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố hoặc tiểu vùng trong tỉnh, thành phố.
(4) Tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính từ 50% trở lên.
(5) Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt các chỉ tiêu sau:
- Tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách địa phương trên địa bàn từ 100% trở lên;
- Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên;
- Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên;
- Thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất;
- Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất.
(Điều 2, Điều 5 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15)