Đề xuất giảm 05 hình thức văn bản quy phạm pháp luật như thế nào?

Đề xuất giảm 05 hình thức văn bản quy phạm pháp luật (Hình từ Internet)

Đề xuất giảm 05 hình thức văn bản quy phạm pháp luật

Nội dung đề xuất này nằm trong trong chính sách “Đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật” được Bộ Tư pháp đề cập tại dự thảo Tờ trình chính sách của Luật về văn bản quy phạm pháp luật.

Theo dự thảo Tờ trình này, chính sách sẽ tiếp tục kế thừa các hình thức và thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp  luật được thực tiễn kiểm nghiệm, vận hành ổn định, hiệu quả; đồng thời thu gọn có chọn lọc trên cơ sở kết quả Đề án góp phần nâng cao tính thống nhất, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận của hệ thống pháp luật; khắc phục tình trạng hệ thống văn bản cồng kềnh, nhiều tầng nấc, chồng chéo, phân tán, khó tra cứu, khó áp dụng; giúp giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp và tạo nền tảng cho chuyển đổi số trong công tác xây dựng, quản lý, kiểm tra, rà soát và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật.

Chính sách này sẽ tập trung thực hiện các nội dung như sau:

- Xác lập hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo hướng mỗi chủ thể có thẩm quyền chỉ ban hành một hình thức văn bản quy phạm pháp luật, xác định hình thức văn bản gắn với vị trí pháp lý, chức năng, thẩm quyền của chủ thể ban hành, bảo đảm dễ nhận diện, dễ xác định thứ bậc hiệu lực.  

- Giảm số lượng chủ thể có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

- Hạn chế việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật liên tịch.

- Các hình thức văn bản quy phạm pháp luật được đơn giản hóa thì chuyển tiếp theo hướng không làm ảnh hưởng đến hiệu lực của các văn bản thuộc hình thức đó đã được ban hành trước ngày Luật có hiệu lực; đối với nhiệm vụ ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã được giao theo hình thức không còn được duy trì trong Luật thì chuyển tiếp theo hướng cơ quan có thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ đó bằng hình thức văn bản quy phạm pháp luật tương ứng theo quy định của Luật này.

Các giải pháp thực hiện chính sách

- Giải pháp 1: Thực hiện đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đối với các hình thức văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan ở trung ương, bao gồm việc rà soát, sắp xếp lại các hình thức văn bản của các chủ thể hiện đang được ban hành từ hai hình thức văn bản quy phạm pháp luật trở lên và các hình thức văn bản quy phạm pháp luật có liên quan nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống hình thức văn bản quy phạm pháp luật.

- Giải pháp 2: thực hiện giải pháp 1, đồng thời tiếp tục mở rộng phạm vi đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên cơ sở đánh giá sự cần thiết của việc duy trì các hình thức văn bản quy phạm pháp luật của một số chủ thể; trên cơ sở đó xem xét việc tiếp tục duy trì hoặc không quy định việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm hoàn thiện hệ thống hình thức văn bản quy phạm pháp luật theo hướng tinh gọn, thống nhất và đồng bộ.

Trên cơ sở đánh giá tác động chính sách, Bộ Tư pháp đề xuất lựa chọn giải pháp 2. Theo đó, dự án Luật về văn bản quy phạm pháp luật thực hiện đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên phương diện giảm hình thức văn bản quy phạm pháp luật và thu hẹp hợp lý chủ thể có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Cụ thể, dự án Luật dự kiến duy trì 17/22 hình thức văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, giảm 05 hình thức, tương đương khoảng 22,7%. Phương án này bảo đảm giải quyết cơ bản yêu cầu đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Việc thực hiện Giải pháp 1 bảo đảm mỗi chủ thể có một hình thức văn bản quy phạm pháp luật là phương án phù hợp hơn trong giai đoạn hiện nay, vừa đáp ứng yêu cầu đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo lộ trình phù hợp với yêu cầu thực tiễn, vừa bảo đảm tính ổn định, khả thi và thống nhất của hệ thống pháp luật. Hơn nữa, việc xác định mỗi chủ thể chỉ ban hành một hình thức văn bản quy phạm pháp luật cũng là giải pháp để bảo đảm tính nhận diện cao, dễ tiếp cận.

Đối với văn bản ban hành liên tịch với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực tế từ năm 2016 đến nay, mới có 06 văn bản liên tịch với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để ban hành, trong đó gồm vấn đề hiệp thương bầu cử theo nhiệm kỳ; việc phối hợp công tác, giám sát, phản biện xã hội; vấn đề tiếp xúc cử tri.

Việc lược giảm hình thức nghị quyết liên tịch không làm thay đổi vị trí, chức năng hiến định của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các nội dung cần ban hành trước đó sẽ được chuyển giao cho cơ quan liên tịch trực tiếp ban hành và có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ trong quá trình xây dựng.

Đối với các văn bản không còn được được duy trì nhưng đang có hiệu lực, sẽ tiếp tục duy trì hiệu lực cho đến khi được thay thế hoặc bãi bỏ bằng hình thức phù hợp.