Đề xuất sửa đổi các trường hợp đình chỉ vụ án hình sự thế nào?

Đề xuất sửa đổi các trường hợp đình chỉ vụ án hình sự thế nào?​ (Hình ảnh từ internet)

Ngày 15/07/2026, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã công bố và lấy ý kiến đối với Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi.

Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi

Đề xuất sửa đổi các trường hợp đình chỉ vụ án hình sự thế nào?

Theo Điều 254 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) đề xuất quy định về đình chỉ vụ án hình sự như sau:

(1) Viện kiểm sát quyết định không truy tố và ra quyết định đình chỉ vụ án khi có một trong các căn cứ quy định tại Điều 145 (Điều kiện áp dụng tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự) và điểm b khoản 2 Điều 146 (Trường hợp hết thời hạn tạm đình chỉ mà người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị buộc tội không khắc phục được toàn bộ hậu quả hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết hoặc không đáp ứng điều kiện miễn trách nhiệm hình sự thì ra quyết định phục hồi và tiếp tục giải quyết vụ việc, vụ án theo thủ tục chung), khoản 2 Điều 161 (Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại), Điều 163 (Căn cứ không khởi tố vụ án hình sự) của Bộ luật này hoặc có căn cứ quy định tại Điều 16 hoặc Điều 29 của Bộ luật Hình sự hoặc người chưa thành niên được áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.

(2) Quyết định đình chỉ vụ án phải ghi rõ lý do và căn cứ đình chỉ vụ án, việc hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế, xử lý vật chứng, tài liệu, đồ vật đã tạm giữ (nếu có), các vấn đề khác có liên quan và các nội dung quy định tại khoản 2 Điều 139 (Văn bản tố tụng) của Bộ luật này.

Trường hợp vụ án có nhiều bị can mà căn cứ đình chỉ vụ án không liên quan đến tất cả các bị can thì quyết định đình chỉ vụ án đối với từng bị can.

Hiện hành, tại Điều 248 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi 2024) quy idnhj về việc đình chỉ vụ án hình sự như sau:

- Viện kiểm sát quyết định không truy tố và ra quyết định đình chỉ vụ án khi có một trong các căn cứ quy định tại hoặc có căn cứ quy định tại Điều 16 hoặc Điều 29 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 hoặc người chưa thành niên được áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.

- Quyết định đình chỉ vụ án phải ghi rõ lý do và căn cứ đình chỉ vụ án, việc hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế, xử lý vật chứng, tài liệu, đồ vật đã tạm giữ (nếu có), các vấn đề khác có liên quan và các nội dung quy định tại khoản 2 Điều 132 của Bộ luật này.

Trường hợp vụ án có nhiều bị can mà căn cứ đình chỉ vụ án không liên quan đến tất cả các bị can thì quyết định đình chỉ vụ án đối với từng bị can.

Xem thêm chi tiết tại dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm thế nào?

Theo Điều 5 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định về trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm như sau:

- Trong phạm vi trách nhiệm của mình, cơ quan nhà nước phải áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm, phối hợp với cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong việc đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Cơ quan nhà nước phải thường xuyên kiểm tra, thanh tra việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao; phát hiện kịp thời hành vi vi phạm pháp luật để xử lý và thông báo ngay cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát mọi hành vi phạm tội xảy ra trong cơ quan và trong lĩnh vực quản lý của mình; kiến nghị và gửi tài liệu có liên quan cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát xem xét, khởi tố đối với người thực hiện hành vi phạm tội.

Thủ trưởng cơ quan nhà nước phải chịu trách nhiệm về việc không thông báo hoặc cung cấp thông tin sai sự thật về hành vi phạm tội xảy ra trong cơ quan và trong lĩnh vực quản lý của mình cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát.

- Tổ chức, cá nhân có quyền và nghĩa vụ phát hiện, tố giác, báo tin về tội phạm; tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm.

- Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm tạo điều kiện để cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm.

- Cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân có trách nhiệm thực hiện yêu cầu và tạo điều kiện để cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thực hiện nhiệm vụ.

- Cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước có trách nhiệm phối hợp với cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong việc phát hiện và xử lý tội phạm. Khi phát hiện vụ việc có dấu hiệu tội phạm thì phải chuyển ngay các tài liệu, đồ vật có liên quan và kiến nghị Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát xem xét, khởi tố vụ án hình sự.

- Nghiêm cấm mọi hành vi cản trở hoạt động của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thực hiện nhiệm vụ.