Thủ tục xem xét áp dụng cơ chế miễn trách nhiệm hình sự đối với vi phạm đất đai trước 01/8/2024 như thế nào?

Về vấn đề này, chuyên viên pháp lý Thanh Rin giải đáp như sau:

Ngày 08/10/2026, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao thống nhất ban hành Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC quy định trình tự, thủ tục tố tụng và quan hệ phối hợp trong giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố các vụ án vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân theo quy định tại Nghị quyết 29/2026/QH16.  

Cụ thể, thủ tục xem xét áp dụng cơ chế miễn trách nhiệm hình sự đối với vi phạm đất đai trước 01/8/2024 theo quy định tại Nghị quyết 29/2026/QH16 như sau:

(1) Trong quá trình giải quyết vụ việc, điều tra vụ án, nếu có căn cứ xác định người thực hiện hành vi vi phạm thuộc trường hợp quy định tại Điều 5 hoặc Điều 7 Nghị quyết 29/2026/QH16 thì Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng đang thụ lý giải quyết vụ việc, điều tra vụ án có trách nhiệm xem xét việc áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo thẩm quyền.

Trường hợp vụ án đang được Viện kiểm sát thụ lý để thực hành quyền công tố và quyết định việc truy tố thì Viện kiểm sát có trách nhiệm xem xét, quyết định việc áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo thẩm quyền. 

(2) Trên cơ sở hồ sơ vụ việc, vụ án, Cơ quan điều tra có trách nhiệm kiểm tra, đánh giá đối với vụ việc, vụ án đang do Cơ quan điều tra giải quyết, điều tra; Viện kiểm sát kiểm tra, đánh giá đối với vụ việc, vụ án đang ở giai đoạn truy tố, cụ thể:

- Việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Điều 5 hoặc Điều 7 Nghị quyết 29/2026/QH16;

- Tính đầy đủ, hợp pháp và giá trị chứng minh của tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ;

- Sự phù hợp giữa tài liệu, chứng cứ với nội dung đề xuất áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù.

(3) Trường hợp xét thấy chưa đủ căn cứ áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, trong giai đoạn giải quyết vụ việc hoặc điều tra vụ án, Cơ quan điều tra tiếp tục xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ hoặc tiến hành hoạt động điều tra theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. 

Trong giai đoạn truy tố, Viện kiểm sát thực hiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự; trường hợp cần thiết thì thực hiện quyền yêu cầu Cơ quan điều tra bổ sung tài liệu, chứng cứ hoặc quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

(4) Trường hợp có đủ căn cứ áp dụng cơ chế quy định tại Điều 5 hoặc Điều 7 của Nghị quyết 29/2026/QH16 thì Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát theo giai đoạn tố tụng, trong phạm vi thẩm quyền ban hành quyết định tố tụng tương ứng theo quy định tại Điều 8 Thông tư liên tịch này.

(5) Viện kiểm sát trong quá trình thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết vụ việc, kiểm sát hoạt động điều tra vụ án có trách nhiệm kiểm sát việc xác định điều kiện áp dụng cơ chế, tính hợp pháp, có căn cứ của tài liệu, chứng cứ; trường hợp xét thấy chưa đủ căn cứ thì yêu cầu Cơ quan điều tra bổ sung hoặc tiến hành hoạt động điều tra theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

(6) Việc xem xét áp dụng cơ chế không truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc miễn trách nhiệm hình sự phải được thể hiện trong hồ sơ vụ việc, vụ án và là căn cứ để ban hành quyết định tố tụng theo quy định tại Điều 8 Thông tư liên tịch này.

Xem thêm tại Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC có hiệu lực từ ngày 08/10/2026.