Đề xuất bỏ quy định về miễn đào tạo nghề luật sư

Đề xuất bỏ quy định về miễn đào tạo nghề luật sư (Hình ảnh từ Internet)

Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ dự thảo Luật Luật sư.

Dự thảo Luật Luật sư

Đề xuất bỏ quy định về miễn đào tạo nghề luật sư

Tại dự thảo Luật đã đề xuất sửa đổi một số nội dung hiện hành tại Luật Luật sư.

Bên cạnh kế thừa sự phát triển một số quy định đang phát huy hiệu quả trong thực tiễn thi hành thời gian qua, dự thảo Luật Luật sư đã tập trung vào chính sách xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động hành nghề của luật sư.

Cụ thể, nội dung của chính sách tại dự thảo Luật như sau:

- Bổ sung tiêu chuẩn có “bản lĩnh chính trị vững vàng” vào tiêu chuẩn luật sư và giao Chính phủ quy định chi tiết về tiêu chuẩn “Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, có bản lĩnh chính trị, có phẩm chất đạo đức tốt, trong đó tiêu chuẩn “có bản lĩnh chính trị vững vàng” được làm rõ theo hướng luật sư phải có nhận thức đúng đắn về thể chế chính trị và luôn ý thức, trách nhiệm bảo vệ công lý, quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc, không lợi dụng hành nghề luật sư để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị của luật sư được bảo đảm trong cả quá trình đào tạo, tập sự, kỳ thi cấp Chứng chỉ hành nghề để sàng lọc đầu vào của đội ngũ luật sư. Trong quá trình hành nghề, luật sư tiếp tục tham gia bồi dưỡng bắt buộc về nhận thức tư tưởng chính trị, người không đủ tiêu chuẩn này sẽ bị thu hồi Chứng chỉ hành nghề.

- Nâng cao chất lượng luật sư: Sửa đổi quy trình trở thành luật sư từ khâu gia nhập Đoàn Luật sư, tập sự hành nghề, tổ chức kỳ thi quốc gia (kỳ thi luật sư để cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư), cắt giảm tối đa các bước, quy trình, thủ tục trở thành luật sư. Quy định người muốn tập sự hành nghề luật sư sẽ đăng ký gia nhập một Đoàn Luật sư với tư cách luật sư tập sự, do Đoàn Luật sư quản lý thay vì quy định việc gia nhập Đoàn luật sư sau khi được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư như hiện nay; sửa đổi các quyền và nghĩa vụ của luật sư tập sự để họ có nhiều cơ hội thực hành nghề hơn trong thực tế (được trợ giúp pháp lý, tư vấn pháp luật, đại diện ngoài tố tụng, tham gia tố tụng tại Tòa án cấp khu vực hoặc vụ án hình sự có khung hình phạt đến 7 năm và dịch vụ pháp lý khác theo sự phân công của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý).

- Bỏ quy định về miễn đào tạo nghề luật sư, rà soát và quy định các đối tượng được miễn đào tạo nghề hiện nay phải tham dự khóa đào tạo nghề luật sư 06 tháng (được giảm thời gian đào tạo từ 12 tháng xuống 06 tháng so với các đối tượng khác) để bảo đảm đồng bộ, thống nhất về chính sách trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp. Người được giảm thời gian đào tạo phải có thời gian giữ ngạch, bậc, chức danh từ đủ 05 năm trở lên và có thể được xem xét miễn, giảm thời gian tập sự hành nghề luật sư, miễn tham dự kỳ thi luật sư để cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư. Thời gian đào tạo 06 tháng sẽ tập trung đào tạo về nhận thức chính trị, đạo đức nghề nghiệp và kỹ năng đặc thù của luật sư; bổ sung đối tượng được giảm thời gian đào tạo đối với chấp hành viên, thanh tra viên, kiểm tra viên trong lĩnh vực pháp luật; đồng thời rà soát các đối tượng được miễn, giảm thời gian tập sự hành nghề luật sư để bảo đảm đồng bộ, thống nhất về chính sách trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.

- Quy định về kỳ thi luật sư để cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư: thành lập Hội đồng thi luật sư với sự tham gia của Bộ Tư pháp, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cơ quan tiến hành tổ tụng, cơ sở đào tạo nghề luật sư; giao Chính phủ quy định chỉ tiết để phân định rõ vai trò, bảo đảm sự tham gia có hiệu quả của từng cơ quan trong hội đồng thi. Nội dung kỳ thi gồm: Nhận thức về nghề luật sư; pháp luật về luật sư và đạo đức nghề nghiệp luật sư; kỹ năng hành nghề luật sư. Người thi đỗ kỳ thi này sẽ được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư thay vì cấp Giấy chứng nhận đã qua kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư như hiện nay.

- Rút ngắn quy trình trở thành luật sư. 

- Rà soát bổ sung các quyền, nghĩa vụ của luật sư (các hành vi bị cấm, quyền, nghĩa vụ, chế tài xử lý vi phạm đối với luật sư): Thực hiện bồi dưỡng bắt buộc về trách nhiệm nghề nghiệp, nhận thức về tư tưởng chính trị bên cạnh nghĩa vụ bồi dưỡng bắt buộc về đạo đức, chuyên môn, nghiệp vụ của luật sư như quy định hiện hành; quy định luật sư không kiêm nhiệm công chứng viên, thừa hành viên; bảo mật thông tin khách hàng trừ trường hợp cung cấp theo yêu cầu của сơ quan có thẩm quyền; tham gia xây dựng, phản biện chính sách pháp luật và các công việc theo đề nghị của cơ quan nhà nước; rà soát, thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư của những trường hợp không còn đủ tiêu chuẩn đạo đức, chính trị, chuyên môn nghiệp vụ hoặc không hành nghề luật sư trong thời gian nhất định để tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hành nghề luật sư.

- Quy định viên chức giảng dạy tại các cơ sở đào tạo về pháp luật có thể trở thành luật sư khi bảo đảm một số điều kiện nhất định (không ảnh hưởng đến công việc, thời gian công tác, xác định rõ phạm vi công việc, không phải là người đứng đầu cơ sở đào tạo...).

Theo đó, dự thảo Luật đã đề xuất ra 2 giải pháp gồm:

- Giải pháp 1. Bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị đối với luật sư; sửa đổi, bổ sung quy định về đào tạo nghề, tập sự và kỳ thi quốc gia để cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

- Giải pháp 2. Sửa đổi, bổ sung quy định về đào tạo nghề, tập sự và kỳ thi quốc gia để cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Và giải pháp tối ưu được lựa chọn và lý do lựa chọn là giải pháp 1: Bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị đối với luật sư; sửa đổi, bổ sung quy định về đào tạo, tập sự và kỳ thi quốc gia để cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Lý do lựa chọn giải pháp này vì:

- Thể chế hóa chỉ đạo của Đảng tại Kết luận 69-KL/TW và Nghị quyết 27-NQ/TW, bảo đảm luật sư là người có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, am hiểu pháp luật, giỏi về kỹ năng hành nghề; thể chế chủ trương tại Kết luận 69-KL/TW về việc tổ chức kỳ thì quốc gia để cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư, trong đó chú trọng nội dung nhận thức về nghề luật sư, thể chế chính trị; bảo đảm tương đồng với cách thức lựa chọn, bổ nhiệm các chức danh tư pháp khác (thẩm phán, kiểm sát viên...); thực hiện đơn giản hóa thủ tục hành chính trong việc cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

- Giải quyết bất cập, hạn chế trong quá trình thực hiện Luật Luật sư thông qua việc quy định chế định “luật sư tập sự” nhằm nâng cao chất lượng luật sư, tăng cường trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, khắc phục khoảng trống trong quản lý người tập sự thời gian qua; quy định về việc đào tạo, tập sự, bồi dưỡng nghề luật sư cần thống nhất với việc đào tạo, tập sự, bồi dưỡng các chức danh bổ trợ tư pháp khác (công chứng viên, đấu giá viên...); đồng thời, bổ sung một số công cụ quản lý nhà nước và tự quản để khắc phục tình trạng luật sư vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức hoặc có biểu hiện lệch lạc về tư tưởng chính trị của luật sư.

Xem thêm hồ sơ dự thảo Luật Luật sư.