
Nghị định về sáp nhập thôn, tổ dân phố đang được soạn thảo (Hình từ internet)
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công văn 520/TTg-PL ngày 15/5/2026 về việc khẩn trương ban hành các văn bản quy định chi tiết luật, nghị quyết của Quốc hội.
Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo văn bản quy định chi tiết Luật Tổ chức chính quyền địa phương có tên là:
Nghị định của Chính phủ về tổ chức hoạt động của thôn, tổ dân phố và một số chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố
Văn bản này đang được soạn thảo (Bộ Nội vụ đã báo cáo Đảng ủy Chính phủ và Đảng ủy Chính phủ đã có Tờ trình số 58-TTr/ĐU ngày 20/4/2026 trình Bộ Chính trị về sắp xếp thôn tổ dân phố và bố trí sử dụng chế độ chính sách với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; Dự kiến ngày 15/5/2026 họp Bộ Chính trị cho ý kiến)
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 105/NQ-CP ngày 08/4/2026 ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận 210-KL/TW ngày 12/11/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới (Chương trình).
Tại Nghị quyết này, Chính phủ đã đề cập một số nội dung liên quan đến sáp nhập thôn, tổ dân phố trong thời gian sắp tới.
Cụ thể Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện các quy định pháp luật, hướng dẫn, theo dõi việc sắp xếp các thôn, tổ dân phố ở xã, phường và người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố phù hợp với yêu cầu trong tình hình mới.
Trong đó, tham mưu ban hành Nghị định về tổ chức hoạt động của thôn, tổ dân phố và một số chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Thời gian hoàn thành: Quý II/2026.
Ngoài ra, nghiên cứu, tham mưu xây dựng Đề án xây dựng mô hình tự quản ở cộng đồng dân cư thôn, tổ dân phố phù hợp với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố, phù hợp với tình hình mới; trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư; hướng dẫn thực hiện. Thời gian hoàn thành: Quý III/2026.
Đây là nội dung được nêu trong nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố tại Điều 3 Thông tư 04/2012/TT-BNV (được sửa đổi tại Thông tư 14/2018/TT-BNV), cụ thể như sau:
- Bảo đảm tính tự quản của cộng đồng dân cư, chấp hành sự quản lý nhà nước trực tiếp của chính quyền cấp xã và sự lãnh đạo của cấp ủy đảng.
- Tuân thủ pháp luật, thực hiện theo hương ước (quy ước); đảm bảo dân chủ, công khai, minh bạch.
- Không chia tách các thôn, tổ dân phố đang hoạt động ổn định; thực hiện sáp nhập các thôn, tổ dân phố phù hợp với điều kiện, đặc điểm từng địa phương.
- Trường hợp do quy hoạch giải phóng mặt bằng, quy hoạch giãn dân, do di dân ở miền núi, vùng cao, vùng sâu, vùng xa hoặc nơi có địa hình bị chia cắt phức tạp, địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn thì điều kiện thành lập thôn, tổ dân phố mới có thể thấp hơn quy định.
Trong trường hợp cộng đồng dân cư mới hình thành không đủ điều kiện thành lập thôn mới, tổ dân phố mới thì ghép vào thôn, tổ dân phố liền kề.