04 tình huống thực hiện cảnh báo dịch bệnh từ 01/7/2026

04 tình huống thực hiện cảnh báo dịch bệnh từ 01/7/2026 (Hình từ Internet)

04 tình huống thực hiện cảnh báo dịch bệnh từ 01/7/2026

Ngày 17/5/2026, Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư 15/2026/TT-BYT hướng dẫn Luật Phòng bệnh 2025.

Theo khoản 1 Điều 22 Thông tư 15/2026/TT-BYT, các tình huống thực hiện cảnh báo dịch bệnh từ 01/7/2026 gồm:

[1] Đối với các bệnh truyền nhiễm nhóm A: khi xuất hiện một ca bệnh xác định trên địa bàn cấp xã;

[2] Đối với bệnh truyền nhiễm nhóm B và C lưu hành tại địa bàn cấp xã: cảnh báo dịch bệnh được xác định khi trên địa bàn cấp xã tại một thời điểm bất kỳ trong tuần có số trường hợp mắc bệnh cộng dồn từ đầu tuần trong khoảng từ số mắc trung bình của tuần cùng kỳ trong 05 năm gần nhất (trừ năm có dịch bệnh) của xã đó cộng với 01 lần độ lệch chuẩn đến số mắc trung bình của tuần cùng kỳ trong 05 năm gần nhất (trừ năm có dịch bệnh) của xã đó cộng với 02 lần độ lệch chuẩn;

[3] Đối với bệnh truyền nhiễm nhóm B và C không lưu hành tại địa bàn cấp xã: cảnh báo dịch bệnh được xác định khi trên địa bàn cấp xã tại một thời điểm bất kỳ trong tuần ghi nhận 03 trường hợp mắc bệnh có liên quan dịch tễ với nhau;

[4] Đối với bệnh truyền nhiễm chưa ghi nhận tại Việt Nam: cảnh báo dịch bệnh căn cứ theo kết quả đánh giá nguy cơ dịch bệnh đột xuất được quy định tại khoản 2 Điều 21 Thông tư 15/2026/TT-BYT có mức từ trung bình trở lên.

Điều 21. Tổ chức đánh giá nguy cơ và mức độ nguy cơ dịch bệnh truyền nhiễm 

….

2. Đánh giá nguy cơ dịch bệnh đột xuất

Đánh giá nguy cơ dịch bệnh đột xuất được chia làm bốn mức thấp, trung bình, cao, rất cao và thực hiện khi có dấu hiệu sau:

a) Gia tăng hoặc lan rộng bất thường của bệnh truyền nhiễm;

b) Thay đổi về bệnh cảnh lâm sàng, đặc điểm tác nhân gây bệnh, trung gian truyền bệnh;

c) Nguy cơ xâm nhập bệnh truyền nhiễm từ bên ngoài;

d) Các yếu tố làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch;

đ) Phát hiện bệnh truyền nhiễm mới nổi hoặc tái nổi hoặc bệnh chưa rõ nguyên nhân;

e) Sự cố an toàn sinh học, an ninh sinh học;

g) Hệ thống y tế có nguy cơ quá tải hoặc giảm khả năng đáp ứng;

h) Các dấu hiệu khác theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới.

**Dịch bệnh (còn gọi là dịch bệnh truyền nhiễm) là sự xuất hiện bệnh truyền nhiễm với số người mắc bệnh vượt quá số người mắc bệnh dự tính bình thường trong một khoảng thời gian xác định ở một khu vực nhất định. 

Tiêu chí xác định có dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn cấp xã từ 01/7/2026

Tại khoản 1 Điều 16 Thông tư 15/2026/TT-BYT đã nêu ra các tiêu chí xác định có dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn cấp xã từ 01/7/2026, cụ thể:

- Đối với bệnh truyền nhiễm nhóm A: số lượng và khoảng thời gian xuất hiện trường hợp mắc bệnh theo hướng dẫn chuyên môn của Cục Phòng bệnh đối với từng bệnh cụ thể;

- Đối với bệnh truyền nhiễm nhóm B và C lưu hành tại địa bàn cấp xã: dịch bệnh được xác định khi trên địa bàn cấp xã tại một thời điểm bất kỳ trong tháng có số người mắc bệnh cộng dồn từ đầu tháng vượt quá số mắc trung bình của tháng cùng kỳ trong 05 năm gần nhất (trừ năm có dịch bệnh) của xã đó cộng với 2 lần độ lệch chuẩn;

- Đối với bệnh truyền nhiễm nhóm B và C không lưu hành tại địa bàn cấp xã: dịch bệnh được xác định khi trên địa bàn cấp xã tại một thời điểm bất kỳ trong tháng ghi nhận số mắc cộng dồn có từ năm trường hợp mắc bệnh trở lên và có liên quan dịch tễ với nhau.

Nguyên tắc trong phòng bệnh từ 01/7/2026

Các nguyên tắc trong phòng bệnh từ 01/7/2026 gồm:

- Phòng bệnh chủ động là chính, người dân là chủ thể trung tâm; chú trọng bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời. Kết hợp các biện pháp chuyên môn y tế với biện pháp hành chính, biện pháp xã hội và biện pháp khác trong việc triển khai hoạt động phòng bệnh.

- Bảo đảm việc chủ động, tích cực, tự nguyện, bình đẳng, bảo mật và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình trong phòng bệnh.

- Ưu tiên trong tiếp cận dịch vụ phòng bệnh đối với người khuyết tật, người cao tuổi; người dân tộc thiểu số, phụ nữ, trẻ em sinh sống tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

- Phối hợp liên ngành, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên; huy động cộng đồng, xã hội trong việc triển khai hoạt động phòng bệnh; lồng ghép và ưu tiên các chỉ tiêu, hoạt động về phòng bệnh trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.

- Công khai, cung cấp chính xác, kịp thời thông tin về phòng, chống bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật.

- Bảo đảm tính liên tục, kịp thời, sẵn có của dịch vụ phòng bệnh.

Cơ sở pháp lý: Điều 4 Luật Phòng bệnh 2025.