05 điểm mới về kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu theo Nghị định 37/2026

05 điểm mới về kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu theo Nghị định 37/2026 (Hình từ Internet)

05 điểm mới về kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu theo Nghị định 37/2026

Chính phủ ban hành Nghị định Nghị định 37/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Từ 01/07/2026, cơ chế kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam sẽ chuyển mình mạnh mẽ theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 thay thế Nghị định 74/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018. Điểm khác biệt là 05 trọng tâm doanh nghiệp cần nắm bắt ngay;

(1) Phân loại quản lý theo 3 mức độ rủi ro: Hàng hóa sẽ được phân định lượng rõ ràng thành nhóm rủi ro cao, rủi ro trung bình và rủi ro thấp . Nguyên tắc quản lý nhà nước sẽ được áp dụng tương xứng với từng mức độ rủi ro của sản phẩm, chấm dứt tình trạng kiểm tra cào bằng.

(2) Chuyển đổi số với Nhãn điện tử & Hộ chiếu số sản phẩm: Tổ chức, cá nhân được phép sử dụng nhãn điện tử để thể hiện nội dung của nhãn hàng hóa thông qua khả năng truy cập trên không gian mạng . Đặc biệt, hộ chiếu số của sản phẩm sẽ lưu trữ toàn bộ dữ liệu minh bạch về mã định danh (GTIN), nguồn gốc, chứng nhận hợp quy, ngày sản xuất và cảnh báo an toàn.

(3) Cắt giảm thủ tục thông quan nhập khẩu: Hàng rủi ro trung bình được miễn kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu, doanh nghiệp chỉ cần thực hiện công bố hợp quy. Cơ chế "giảm kiểm tra tự động": Đối với hàng rủi ro cao, sau 03 lần nhập khẩu liên tiếp đạt yêu cầu, doanh nghiệp được tự xác định áp dụng chế độ giảm kiểm tra (trong 02 năm) và tự lưu giữ hồ sơ chứng minh mà không phát sinh thêm thủ tục hành chính xin miễn giảm . Hàng rủi ro trung bình nếu nhập khẩu lô tiếp theo giống hệt lô trước (cùng xuất xứ, nhãn hiệu, đặc tính) thì doanh nghiệp không phải thực hiện công bố lại hợp quy.

(4) Bắt buộc liên thông Truy xuất nguồn gốc (TXNG): Đối với sản phẩm rủi ro cao, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện truy xuất nguồn gốc và thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia.

(5) Hậu kiểm tự động bằng AI và Big Data: Cơ quan nhà nước sẽ ưu tiên sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) và Chuỗi khối (Blockchain) để thu thập dữ liệu tự động, phân tích, hỗ trợ hậu kiểm và cảnh báo rủi ro sớm trên Hệ thống giám sát quốc gia.

Bên cạnh đó, Nghị định quy định bổ sung hoạt động ‘khảo sát chất lượng’ mang tính chất thu thập dữ liệu độc lập, cảnh báo rủi ro mà không mang tính chất thanh tra hay xử phạt vi phạm hành chính.

Thủ tục kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu có mức độ rủi ro cao

Tại Điều 83 Nghị định 37/2026/NĐ-CP Trình tự, thủ tục kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu có mức độ rủi ro cao

(1) Trường hợp hàng hóa nhập khẩu đã có Giấy chứng nhận hợp quy

(ii) Tổ chức, cá nhân nhập khẩu thực hiện đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu theo quy định tại cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa (sau đây gọi tắt là cơ quan kiểm tra). Hồ sơ đăng ký gồm:

Đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu theo Mẫu số 1;

Giấy chứng nhận hợp quy do tổ chức đánh giá sự phù hợp được chỉ định cấp, trong đó có các thông tin liên quan đến hàng hóa nhập khẩu. Trường hợp Giấy chứng nhận hợp quy cấp cho lô hàng, phải có các thông tin liên quan đến lô hàng nhập khẩu (tên hàng hóa; nhãn hiệu, kiểu loại; đặc tính kỹ thuật; xuất xứ, nhà sản xuất; khối lượng/số lượng; tờ khai hàng hóa nhập khẩu; hóa đơn);

Ảnh hoặc bản mô tả đặc tính hàng hóa kèm theo các nội dung của nhãn chính (đối với hàng hóa phải ghi nhãn);

Mẫu nhãn phụ (nếu nhãn chính chưa đủ nội dung theo quy định) đối với hàng hóa phải ghi nhãn.

Trường hợp sử dụng nhãn điện tử, việc ghi nhãn phải đáp ứng quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa. Tổ chức, cá nhân nhập khẩu chịu trách nhiệm về tính hợp lệ của hồ sơ nhập khẩu.

(ii) Cơ quan kiểm tra thực hiện kiểm tra và xử lý theo trình tự sau:

Tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu theo Mẫu số 2.

Trường hợp hồ sơ không đầy đủ, cơ quan kiểm tra xác nhận các nội dung còn thiếu, đồng thời xác nhận việc tổ chức, cá nhân nhập khẩu đã đăng ký kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu trên bản đăng ký kiểm tra và yêu cầu tổ chức, cá nhân nhập khẩu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ. Nếu quá thời hạn nêu trên mà hồ sơ vẫn chưa được bổ sung đầy đủ, tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải có văn bản gửi cơ quan kiểm tra nêu rõ lý do và thời gian dự kiến hoàn thành việc bổ sung hồ sơ.

Các bước kiểm tra tiếp theo chỉ được thực hiện sau khi tổ chức, cá nhân nhập khẩu hoàn thiện đầy đủ hồ sơ. Trình tự thực hiện như sau:

Trường hợp hồ sơ đầy đủ và phù hợp: Trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, cơ quan kiểm tra ra Thông báo kết quả kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu đáp ứng yêu cầu chất lượng theo Mẫu số 3, gửi cho tổ chức, cá nhân nhập khẩu để thực hiện thủ tục thông quan;

Trường hợp hồ sơ đầy đủ nhưng không đáp ứng yêu cầu về nhãn: Cơ quan kiểm tra yêu cầu tổ chức, cá nhân nhập khẩu khắc phục trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc. Cơ quan kiểm tra chỉ ra Thông báo lô hàng đáp ứng yêu cầu chất lượng khi có bằng chứng chứng minh việc khắc phục về nhãn theo quy định. Trường hợp không khắc phục được, cơ quan kiểm tra ra Thông báo kết quả kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu không đáp ứng yêu cầu về nhãn theo Mẫu số 3 Phụ lục VII;

Trường hợp hồ sơ đầy đủ nhưng Giấy chứng nhận hợp quy không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng hoặc không phù hợp với hồ sơ của lô hàng nhập khẩu: Cơ quan kiểm tra ra Thông báo kết quả kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu không đáp ứng yêu cầu chất lượng, nêu rõ các nội dung không phù hợp và gửi cho tổ chức, cá nhân nhập khẩu và cơ quan hải quan để xử lý theo thẩm quyền;

Trường hợp tổ chức, cá nhân nhập khẩu không hoàn thiện đầy đủ hồ sơ trong thời hạn quy định: Trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ khi hết thời hạn bổ sung hồ sơ, cơ quan kiểm tra ra Thông báo kết quả kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu theo Mẫu số 3 Phụ lục VII, trong đó ghi rõ: “Lô hàng không hoàn thiện đầy đủ hồ sơ”, gửi cho tổ chức, cá nhân nhập khẩu và cơ quan hải quan;

Trường hợp phát hiện dấu hiệu rủi ro, gian lận hoặc thông tin không thống nhất giữa hồ sơ và dữ liệu quản lý, cơ quan kiểm tra ban hành Thông báo kết quả kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu không đáp ứng yêu cầu theo Mẫu số 3.

(2) Trường hợp hàng hóa nhập khẩu chưa có Giấy chứng nhận hợp quy

(i) Tổ chức, cá nhân nhập khẩu thực hiện đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu theo quy định tại cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa (sau đây gọi tắt là cơ quan kiểm tra). Hồ sơ đăng ký gồm: đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu theo Mẫu số 1; ảnh hoặc bản mô tả đặc tính hàng hóa kèm theo các nội dung của nhãn chính (đối với hàng hóa phải ghi nhãn); mẫu nhãn phụ (nếu nhãn chính chưa đủ nội dung theo quy định) đối với hàng hóa phải ghi nhãn.

Trường hợp sử dụng nhãn điện tử, việc ghi nhãn phải đáp ứng quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa. Tổ chức, cá nhân nhập khẩu chịu trách nhiệm về tính hợp lệ của hồ sơ nhập khẩu.

(ii) Cơ quan kiểm tra thực hiện kiểm tra và xử lý theo trình tự sau:

Tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu theo Mẫu số 2.

Trường hợp hồ sơ không đầy đủ, cơ quan kiểm tra xác nhận các nội dung còn thiếu, đồng thời xác nhận việc tổ chức, cá nhân nhập khẩu đã đăng ký kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu và yêu cầu tổ chức, cá nhân nhập khẩu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ.

Nếu quá thời hạn nêu trên mà hồ sơ vẫn chưa được bổ sung đầy đủ, tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải có văn bản gửi cơ quan kiểm tra nêu rõ lý do và thời gian dự kiến hoàn thành việc bổ sung hồ sơ.

Tổ chức, cá nhân làm thủ tục với cơ quan hải quan để đưa hàng hóa nhập khẩu về địa điểm bảo quản hàng hóa theo quy định của pháp luật hải quan.

Tổ chức, cá nhân liên hệ với tổ chức chứng nhận được chỉ định để thực hiện đánh giá phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.

Các bước kiểm tra tiếp theo chỉ được thực hiện sau khi tổ chức, cá nhân nhập khẩu hoàn thiện đầy đủ hồ sơ. Trình tự thực hiện theo quy định tại điểm (ii)  khoản (1).

Xem thêm tại Nghị định 37/2026/NĐ-CP.