Thủ tục hồ sơ thành lập thôn và tổ dân phố (Đề xuất)

Đề xuất: Thủ tục hồ sơ thành lập thôn và tổ dân phố (Hình từ internet)

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến Dự thảo Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố (dự thảo ngày 19/5/2026).

Thủ tục hồ sơ thành lập thôn và tổ dân phố (Đề xuất)

Dự thảo Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố; việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố và số lượng, chức danh, chế độ chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Theo đó, căn cứ Điều 8 Dự thảo Nghị định có quy định đề xuất chi tiết về trình tự, thủ tục hồ sơ thành lập thôn và tổ dân phố như sau:

- Căn cứ tiêu chí và nguyên tắc thành lập thôn, tổ dân phố, Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng Đề án thành lập thôn, tổ dân phố trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét thông qua.

- Uỷ ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến Nhân dân về việc thành lập thôn, tổ dân phố bằng hình thức phù hợp với điều kiện của địa phương theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở và có trách nhiệm tổng hợp, giải trình, tiếp thu đầy đủ ý kiến tham gia của Nhân dân về Đề án thành lập thôn, tổ dân phố; xây dựng thành báo cáo để hoàn thiện hồ sơ trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, quyết định.

- Hồ sơ thành lập thôn, tổ dân phố gồm

+ Tờ trình về việc thành lập thôn, tổ dân phố;

+ Đề án thành lập thôn, tổ dân phố (gồm: sự cần thiết thành lập thôn, tổ dân phố; tiêu chí, điều kiện của thôn, tổ dân phố; tên gọi của thôn, tổ dân phố; đề xuất, kiến nghị...);

+ Báo cáo tổng hợp ý kiến Nhân dân trong khu vực thành lập thôn, tổ dân phố về việc thành lập thôn, tổ dân phố.

+ Dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp xã hoặc dự thảo Quyết định của Ủy ban nhân dân đặc khu (nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương) về việc thành lập thôn, tổ dân phố.

- Trên cơ sở hồ sơ Đề án do Ủy ban nhân dân cấp xã trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét ban hành Nghị quyết về việc thành lập thôn, tổ dân phố mới tại kỳ họp gần nhất.

- Tại nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương thì Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng hồ sơ và quyết định thành lập thôn, tổ dân phố trên địa bàn.

Đề xuất các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố

Căn cứ Điều 3 Dự thảo Nghị định có đề xuất quy định về nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố như sau:

- Bảo đảm sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, chấp hành sự quản lý nhà nước của chính quyền cấp xã; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, đề cao tính tự quản của cộng đồng dân cư trong tổ chức đời sống của Nhân dân, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương.

- Cơ cấu tổ chức của thôn, tổ dân phố phải bảo đảm tinh gọn, hiệu quả; phù hợp với quy mô dân cư, đặc điểm địa bàn và yêu cầu quản lý của chính quyền cấp xã.

- Hoạt động của thôn, tổ dân phố phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, thực hiện theo hương ước, quy ước và đảm bảo dân chủ, công khai, minh bạch; phân định rõ nhiệm vụ hỗ trợ hoạt động quản lý nhà nước của chính quyền cấp xã với nhiệm vụ tự quản của cộng đồng dân cư thôn, tổ dân phố. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động của thôn, tổ dân phố nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng phục vụ Nhân dân và yêu cầu quản lý ở cơ sở.

- Hoạt động của thôn, tổ dân phố phải phối hợp chặt chẽ với Ban Công tác Mặt trận thôn, tổ dân phố, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và các tổ chức tự quản trên địa bàn; gắn với nội dung sinh hoạt của chi bộ đảng ở thôn, tổ dân phố; phát huy vai trò của Nhân dân trong việc bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ môi trường, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, truyền thống tốt đẹp trong cộng đồng dân cư.

- Bảo đảm tính ổn định, kế thừa và phát triển trong tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố; bảo đảm đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức quản trị ở cơ sở.