Đề xuất mới về điều kiện của người nhận con nuôi từ 01/3/2027

Đề xuất mới về điều kiện của người nhận con nuôi từ 01/3/2027 (Hình từ Internet)

Đề xuất mới về điều kiện của người nhận con nuôi từ 01/3/2027

Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) - luật dự kiến thay thế Luật Nuôi con nuôi 2010.

Tại dự thảo Luật này, Bộ Tư pháp đã đề xuất quy định về điều kiện của người nhận con nuôi mới so với hiện hành dự kiến áp dụng từ ngày 01/3/2027, cụ thể như sau:

[1] Người nhận con nuôi phải có đủ các điều kiện sau đây: 

(i) Là người độc thân hoặc là cặp vợ chồng được công nhận theo quy định của pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp nhận con riêng của vợ hoặc chồng làm con nuôi; 

(ii) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; 

(iii) Hơn người được nhận làm con nuôi ít nhất 20 tuổi và nhiều nhất 50 tuổi. Tùy trường hợp cụ thể, khoảng cách độ tuổi tối đa giữa người nhận con nuôi và người được nhận làm con nuôi có thể nhiều hơn 50 tuổi nếu việc nuôi con nuôi được thực hiện vì lợi ích tốt nhất của trẻ em. 

Trường hợp người nhận con nuôi là cặp vợ chồng thì khoảng cách độ tuổi này được áp dụng cho người ít tuổi hơn; 

(iv) Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi; 

(v) Có tư cách đạo đức tốt. 

[2] Những người sau đây không được nhận con nuôi: 

- Đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên; 

- Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh; 

- Đang chấp hành hình phạt tù; 

- Bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo mà chưa hết thời gian thử thách đối với các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm danh dự con người; các tội về bạo lực gia đình; các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình. 

- Chưa được xóa án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của người khác; ngược đãi hoặc hành hạ ông, bà, cha, mẹ, vợ, chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người chưa thành niên vi phạm pháp luật; mua, bán, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em. 

[3] Trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng làm con nuôi thì không áp dụng quy định tại (iii) và (iv). Trường hợp cô, cậu, dì, chú, bác ruột và vợ hoặc chồng của cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi thì không áp dụng quy định tại (iii). 

[4] Người nhận con nuôi là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài phải đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật nước nơi người đó thường trú hoặc định cư và quy định tại [1], [2]. 

[5] Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận công dân Việt Nam cư trú trong nước đủ điều kiện nhận con nuôi trong nước và công dân Việt Nam thường trú ở khu vực biên giới đủ điều kiện nhận trẻ em của nước láng giềng thường trú ở khu vực biên giới làm con nuôi. Cơ quan đại diện xác nhận công dân Việt Nam tạm trú ở nước ngoài đủ điều kiện nhận trẻ em Việt Nam tạm trú ở nước ngoài làm con nuôi. 

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác nhận công dân Việt Nam cư trú trong nước đủ điều kiện nhận trẻ em nước ngoài làm con nuôi. 

So với hiện hành, dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) đã bổ sung quy định về khoảng cách độ tuổi tối đa giữa người nhận con nuôi và người được nhận làm con nuôi (Người nhận con nuôi hơn người được nhận làm con nuôi nhiều nhất là 50 tuổi.

Tùy trường hợp cụ thể, khoảng cách này có thể nhiều hơn 50 tuổi nếu việc nuôi con nuôi được thực hiện vì lợi ích tốt nhất của trẻ em) để hạn chế sự chênh lệch quá lớn về độ tuổi giữa cha, mẹ nuôi và con nuôi dẫn đến sự khác biệt về tâm sinh lý giữa hai thế hệ, ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của con nuôi và bảo đảm người nhận con nuôi phải có đầy đủ các điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi cho đến khi con nuôi trưởng thành.

Ngoài ra còn bổ sung quy định cấm nhận con nuôi đối với trường hợp người đã bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo mà chưa hết thời hạn thử thách đối với các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm danh dự con người; các tội về bạo lực gia đình; các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình.

Dự kiến bổ sung quy định này nhằm bảo đảm cha, mẹ nuôi phải đủ điều kiện làm gương tốt cho con về mọi mặt theo quy định tại khoản 1 Điều 72 của Luật Hôn nhân và gia đình và tránh trường hợp người cha, mẹ nuôi phải chấp hành hình phạt tù (nếu vi phạm Luật Thi hành án hình sự) thì con nuôi sẽ không có người chăm sóc, nuôi dưỡng.