Đề nghị sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026

Đề nghị sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026 (Hình ảnh từ Internet)

Ngày 02/6/2026, Bộ Tài chính đã có Báo cáo 408/BC-BTC Về tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công 5 tháng năm 2026; Các khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026; Giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Báo cáo 408/BC-BTC

Đề nghị sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026

Cụ thể, tại Báo cáo cho biết một số bộ, cơ quan và địa phương còn gặp vướng mắc trong cơ chế chính sách, quy định pháp luật về Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Bảo vệ môi trường, quy định trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan.

Do đó, để phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số” theo Nghị quyết, Kết luận của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần nghiêm túc rút kinh nghiệm, khắc phục các tồn tại, hạn chế đã được nhận diện trong quá trình thực hiện các dự án, áp dụng bài học kinh nghiệm của các bộ, cơ quan và địa phương giải ngân tốt, triển khai thực hiện các giải pháp đột phá, mạnh mẽ và quyết liệt hơn nữa trong quản lý và sử dụng vốn đầu tư công; tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tại Thông báo 213/TB-VPCP ngày 25/4/2026 về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Một số các nhiệm vụ cụ thể cần tiếp tục khẩn trương thực hiện như sau:

(1) Về công tác quản lý nguyên vật liệu:

Chủ tịch UBND cấp tỉnh khẩn trương chỉ đạo rà soát hoàn thành ngay trong quý II năm 2026 quy hoạch các mỏ đê đảm bảo đủ nguyên vật liệu cho các dự án đầu tư, nhất là đầu tư công theo đúng chỉ đạo tại Thông báo 213/TB-VPCP ngày 25/4/2026.

Bộ Xây dựng: (i) chủ động đôn đốc, phối hợp với địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, bình ổn giá vật liệu xây dựng, dự báo biến động giá cả để kịp thời xử lý theo thẩm quyền; (ii) nghiên cứu cơ chế điều phối liên vùng trong việc cung cấp vật

liệu xây dựng, các giải pháp sử dụng vật liệu thay thế vật liệu truyền thống, nhằm giảm áp lực lên các tài nguyên thiếu hụt, vừa tạo thêm nguồn cung cho các dự án ở những vùng thiếu vật liệu tại chỗ, đặc biệt là các dự án trọng điểm.

- Ngoài ra, Bộ Xây dựng đã có văn bản số 6761/BXD-KTQLXD ngày 08/5/2026 hướng dẫn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương theo thẩm quyền về việc điều chỉnh hợp đồng xây dựng khi có biến động giá xăng dầu, vật liệu xây dựng. Theo đó, Bộ Xây dựng đã nêu rõ quy định điều chỉnh hợp đồng xây dựng đối với hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giả cổ định trong trường hợp bất khả kháng tại Luật Xây dựng và các Nghị định hướng dẫn liên quan. Đề nghị chủ đầu tư chủ động làm việc với nhà thầu để phân tích, đánh giả tác động của biến động giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng đối với từng hợp đồng cụ thể, bao gồm thời điểm ký kết hợp đồng, khối lượng đã triển khai và các biện pháp đã áp dụng để giảm thiểu ảnh hưởng; làm cơ sở đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành để xem xét việc biến động giá có thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản hay không nhằm quyết định áp dụng và chịu trách nhiệm nội dung sửa đổi hợp đồng theo quy định tại Điều 84, khoản 7 Điều 95 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15. Việc sửa đổi hợp đồng phải bảo đảm hiệu quả đầu tư của dự án, tránh thất thoát, lãng phí, đồng thời hài hòa lợi ích và chia sẻ rủi ro giữa các bên tham gia hợp đồng.

(2) Về công tác GPMB:

- Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tháo gỡ nút thắt trong công tác GPMB, đảm bào mặt bằng sạch khi triển khai thi công dự án, không được để tỉnh trạng dự án chở mặt bằng; Chỉ đạo các tổ chức chính trị xã hội tăng cường tham gia tuyên truyền vận động nhân dân trong công tác bồi thường, GPMB.

- Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm báo cáo Chính phủ để trình Quốc hội sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026; trong thời gian chưa sửa đổi Luật Đất đai, trường hợp có nội dung vướng mắc cần xử lý, tháo gỡ ngay thì chủ động báo cáo đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

(3) Về các dự án giao thông trọng điểm:

- Bộ Xây dựng và các địa phương tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, nhà thầu tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình, dự án theo các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra tại Thông báo 129/TB-VPCP ngày 17/3/2026 của Văn phòng Chính phủ và Công điện 25/CĐ-TTg ngày 21/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ".

- Đối với 02 dự án đường sắt:

(i) Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam: Bộ Xây dựng phối hợp với 15 địa phương làm rõ tiến độ phê duyệt các dự án độc lập về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thống nhất lại nhu cầu vốn đăng ký thực tế, chính xác năm 2026 của từng địa phương để làm cơ sở báo cáo Thủ tướng Chính phủ điều chuyển vốn từ Bộ Xây dựng về cho các tỉnh theo đùng chỉ đạo tại Nghị quyết 98/NQ-CP ngày 06/4/2026 của Chính phủ. Ngoài ra, Bộ Xây dựng nghiên cứu có phương án xử lý đối với số vốn chênh lệch do địa phương đăng ký thấp hơn so với số vốn do Bộ Xây dựng đã phân bổ.

(ii) Dự án Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Bộ Xây dựng phối hợp với các địa phương xác định khả năng hấp thụ vốn đối khoản tiết kiệm 5% ngân sách địa phương cho Dự án. Đồng thời, Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất phương án xử lý đối với khoản tiết kiệm 5% ngân sách địa phương cho Dự án hiện chưa có cơ chế sử dụng.

(4) Khắc phục các tồn tại trong công tác cán bộ:

Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, kiên quyết xử lý nghiêm khắc các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cổ tỉnh gây khó khăn, cản trở, thiều trách nhiệm làm chậm tiến độ phân bỏ điều chỉnh vốn, thực hiện dự án và giải ngân vốn đầu tư công. Thay thế kịp thời những cán bộ yếu kém về năng lực, trì trệ, gây nhũng nhiễu, tiêu cực, kiên quyết xử lý các hành vi tiêu cực trong quản lý đầu tư công. Đồng thời có giải pháp sắp xếp, đảm bảo bố trí cán bộ có đủ năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu trong công tác quản lý và triển khai các dự án tại các xã, phường mới hình thành sau khi chuyển đổi mô hình chỉnh quyền 02 cấp, nhất là đối với các địa bản vùng sâu, vùng xa.

(5) Về thể chế: Các Bộ (Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học công nghệ, Tài chính) tiếp tục rà soát, tổng hợp các vướng mắc trong cơ chế chính sách liên quan đến giải ngân đầu tư công theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, kịp thời tháo gỡ.

(6) Về công tác nghiệm thu, thanh toán:

Triển khai thực hiện theo Nghị định 254/2025/NĐ-CP, phát huy tối đa những quy định mới về phân cấp, phân quyền, rút gọn thủ tục, đơn giản hồ sơ thanh toán để giải ngân vốn đầu tư công đúng quy định; lập hồ sơ thanh toán ngay đối với khối lượng hoàn thành đã được nghiệm thu, tránh dồn vào thời điểm cuối tháng và những tháng cuối năm.

Đối với số vốn đã đủ điều kiện phân bổ chi tiết, khẩn trương thực hiện nhập dự toán trên hệ thống TABMIS theo thời hạn theo quy định tại Điều 9, Chương 11 Thông tư 132/TT-BTC ngày 24/12/2025 của Bộ Tài chính về hướng dẫn tổ chức, vận hành, khai thác hệ thống thông quản lý ngân sách và kho bạc (TABMIS), đảm bảo dự toán để giải ngân cho dự án.

(7) Về chế độ bảo cảo:

- Nghiêm túc chấp hành chế độ báo cáo tình hình thực hiện, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 theo Thông tư 37/2025/TT-BTC; trong đó, lưu ý nội dung báo cáo phải phản ánh cụ thể, đầy đủ về các khó khăn, vướng mắc còn tồn tại làm ảnh hưởng đến giải ngân vốn đầu tư công các dự án, nguyên nhân và đề xuất giải pháp khắc phục (đặc biệt là bộ, cơ quan và địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hoặc đến nay chưa giải ngân). Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với Kho bạc Nhà nước khu vực để cập nhật kịp thời số liệu giải ngân theo các chế độ báo cáo hiện hành (bao gồm giải ngân thực tế hãng tuần, ước giải ngân và giải ngân thực tế hằng tháng), đảm bảo chính xác, chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu giải ngân báo cáo Bộ Tài chính, tránh trường hợp ước tính lũy kế giải ngân đến hết tháng báo cáo chênh lệch quá lớn so với khả năng thực hiện thực tế trong tháng, làm ảnh hưởng đến công tác điều hành.

- Chủ động triển khai nhập đầy đủ dữ liệu số về tình hình giải ngân đầu tư công trên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính theo đúng hướng dẫn và thời gian quy định tại công văn số 1780/BTC-PTHT ngày 11/2/2026 của Bộ Tài chính về cung cấp thông tin, dữ liệu về các chỉ số giải ngân vốn đầu tư công để triển khai bộ công cụ KPI theo dõi, đánh giá giải ngân vốn đầu tư công.

Trên đây là báo cáo tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công 5 tháng năm 2026; Các khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026; Giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Như vậy, trong năm 2026, dự kiến sẽ sửa đổi Luật Đất đai để tháo gỡ vướng mắc trong cơ chế chính sách, quy định pháp luật.

Xem thêm Báo cáo 408/BC-BTC ban hành ngày 02/6/2026.