Chủ hộ kinh doanh nào phải đóng BHXH bắt buộc?

Chủ hộ kinh doanh nào phải đóng BHXH bắt buộc?

Tại điểm m khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024, một trong các đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là:

Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ.

Quy định này được hướng dẫn cụ thể tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Cụ thể, chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh quy định tại điểm m khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:

a) Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai;

b) Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh không thuộc đối tượng quy định tại điểm a khoản này thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 01 tháng 7 năm 2029.

Lưu ý: Theo Công văn 2792/BHXH-QLT năm 2026 về thu, đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành, từ ngày 01/01/2026, chủ hộ kinh doanh có mức kê khai doanh thu năm trên 01 tỷ đồng quy định tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP nộp hồ sơ đăng ký tham gia BHXH bắt buộc cho cơ quan BHXH. Trường hợp chủ hộ kinh doanh có mức kê khai doanh thu năm dưới 01 tỷ đồng thì có thể đăng ký tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian tham gia BHXH, đảm bảo chế độ an sinh xã hội (trợ cấp thai sản, hưu trí, tứ tuất) cho bản thân mình sau này khi đủ điều kiện.

Chủ hộ kinh doanh phải đóng BHXH với tỷ lệ bao nhiêu?

Mức đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh được quy định tại điểm a khoản 4 Điều 33 Luật BHXH 2024.

Cụ thể, mức đóng hằng tháng gồm:

3% tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ ốm đau và thai sản;
22% tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Như vậy, tổng mức đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh là 25% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Chủ hộ kinh doanh được chọn mức tiền lương đóng BHXH như thế nào?

Theo điểm d khoản 1 Điều 31 Luật BHXH 2024, đối với chủ hộ kinh doanh thuộc điểm m khoản 1 Điều 2, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc do người tham gia lựa chọn.

Tuy nhiên, mức lựa chọn phải bảo đảm:

• Không thấp hơn mức tham chiếu tại thời điểm đóng;
• Không cao hơn 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Sau ít nhất 12 tháng thực hiện đóng BHXH theo mức đã lựa chọn, người tham gia được lựa chọn lại tiền lương làm căn cứ đóng.

Theo khoản 13 Điều 141 Luật BHXH 2024, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. (Hiện hành mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng)

Chủ hộ kinh doanh đóng BHXH theo phương thức nào?

Theo điểm b khoản 4 Điều 33 Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh có thể đóng BHXH: 

Đóng trực tiếp cho cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc đóng qua hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tham gia quản lý theo phương thức đóng hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần; thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.

Chủ hộ kinh doanh đồng thời làm việc tại doanh nghiệp thì đóng BHXH thế nào?

Khoản 3 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định:

3. Đối tượng quy định tại khoản 2 Điều này và điểm n khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội đồng thời thuộc nhiều đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội thì việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thực hiện như sau:

a) Đối tượng quy định tại khoản 2 Điều này đồng thời thuộc đối tượng quy định tại một trong các điểm b, c, d, đ, e, i, a, l, k, n, h và g khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo đối tượng tương ứng quy định tại điểm b, c, d, đ, e, i, a, l, k, n, h hoặc g khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội theo thứ tự đến trước;

b) Đối tượng quy định tại điểm n khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội đồng thời thuộc đối tượng quy định tại một trong các điểm b, c, d, đ, e, i, a, l và k khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo đối tượng tương ứng quy định tại điểm b, c, d, đ, e, i, a, l hoặc k khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội theo thứ tự đến trước.